fa ارائه الگویی برای ارزیابی و انتخاب فناوری‌های پایدار در تصفیه و دفع پسماندهای بهداشتی و درمانی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:IRANyekan;"><b><span lang="FA">زمینه و هدف:</span></b><b> </b><span lang="AR-SA">روش‌های متعددی برای تصفیه و دفع پسماندهای پزشکی ویژه که دارای پتانسیل ایجاد خطرات برای سلامت انسان و محیط‌زیست هستند، وجود دارد. انتخاب روش بهینه، مسئله‌ای پیچیده و تابع معیارهای متنوع است. این مطالعه باهدف بررسی و اولویت‌بندی معیارهای مؤثر در انتخاب روش‌های تصفیه و دفع پسماندهای پزشکی انجام شد.</span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"></span></span><br> <b><span lang="FA">روش &shy;ها:</span></b> <span lang="AR-SA">در این مطالعه توصیفی- تحلیلی<b> </b>ابتدا بامطالعه جامع پیشینه تحقیق، عوامل مؤثر بر انتخاب فناوری‌های تصفیه و دفع استخراج شد. غربالگری و ارزیابی اهمیت این عوامل از طریق فرآیند دلفی چندمرحله‌ای با مشارکت 25 نفر از خبرگان انجام گرفت. شرایط پذیرش هر زیرمعیار، کسب هم‌زمان میانگین امتیاز حداقل 3 و سطح توافق بیش از %70 بود. وزن نسبی معیارها و زیرمعیارهای پذیرفته‌شده، توسط 12 نفر از متخصصان با فرآیند تحلیل سلسله‌ مراتبی و نرم‌افزار</span>Expert Choice<span lang="AR-SA"> تعیین شد.</span><br> <b><span lang="FA">نتایج:</span></b> <span lang="AR-SA">4 معیار و 37 زیرمعیار با نظر خبرگان در سه مرحله شناسایی گردید. میانگین امتیاز کل زیرمعیارها </span><span lang="FA">4/04 و میانگین توافق %93/3 بود. تعداد زیرمعیار </span><span lang="AR-SA">حیطه فنی 17، اقتصادی 4، سلامت و محیط‌زیست 14 و اجتماعی- قانونی 2 زیرمعیار بود. براساس وزن دهی </span><span dir="LTR">AHP</span><span lang="AR-SA">، بالاترین اولویت به معیار سلامت و محیط‌زیست (0/564) و به ترتیب فنی (0/218)، اجتماعی- قانونی (0/136) و اقتصادی (0/082) اختصاص یافت. بیشترین و کمترین وزن زیرمعیارها به ترتیب مربوط به &quot;</span><span lang="FA">انطباق با استانداردها و مقررات </span><span lang="AR-SA">(0/116)&quot; و &quot;سهولت کاربری، کاهش وزن و حجم پسماند و تنوع ظرفیت سیستم (0/005)&quot; بود. ضریب آلفای کرونباخ </span><span lang="FA">0/92 و نرخ ناسازگاری معیارها 0/00076 بود.</span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA">نتیجه &shy;گیری:</span></b> <span dir="RTL" lang="FA">الگوی ارائه‌شده، شامل 4 معیار اصلی و 37 زیرمعیار که در آن معیارهای &quot;سلامت و محیط‌زیست&quot; و &quot;فنی&quot; در اولویت قرارگرفته‌اند، به‌عنوان مبنایی برای انتخاب فناوری پایدار در تصفیه و دفع پسماندهای بهداشتی و درمانی پیشنهاد گردید.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="unicode-bidi:embed"><b><i>Background & Aim:</i></b><b> </b>Various technologies are available for the treatment and disposal of hazardous healthcare waste, which may pose risks to human health and the environment. Selecting the most appropriate technology is a complex decision-making process involving multiple criteria. This study aimed to identify and prioritize the criteria influencing the selection of healthcare waste treatment and disposal technologies.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><i>Methods</i>:</b> This descriptive-analytical study began with a comprehensive literature review to identify factors influencing the selection of healthcare waste treatment and disposal technologies. These factors were subsequently screened and evaluated through a multi-round Delphi process involving 25 experts. Subcriteria were retained if they met both predefined acceptance criteria: a mean score of at least 3 and an agreement level exceeding 70%. The relative weights of the accepted criteria and subcriteria were then determined by 12 specialists using the Analytic Hierarchy Process (AHP) and Expert Choice software.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><i>Results</i>: </b>Four main criteria and 37 subcriteria were identified through three rounds of expert consultation. The overall mean score for the subcriteria was 4.04, with a mean agreement level of 93.3%. The subcriteria were distributed across four domains: technical (17), health and environmental (14), economic (4), and social and legal (2). Based on the AHP results, health and environmental considerations received the highest weight (0.564), followed by technical (0.218), social and legal (0.136), and economic criteria (0.082). Among the subcriteria, compliance with standards and regulations received the highest weight (0.116), whereas ease of operation, reduction in waste weight and volume, and diversity of system capacity collectively had the lowest reported weight (0.005). Cronbach&rsquo;s alpha coefficient was 0.92, and the inconsistency ratio for the criteria was 0.00076.<b><span style="line-height:115%"></span></b></span><br> <b><i>Conclusion</i>:</b> The proposed model, comprising four main criteria and 37 subcriteria, provides a structured framework for evaluating and selecting sustainable technologies for healthcare waste treatment and disposal. The prioritization of health and environmental considerations, followed by technical factors, highlights the importance of protecting human health and the environment while ensuring the technical suitability of waste management technologiesaste.</span></span></span></div> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="AR-SA" dir="RTL" style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></span></span> پسماندهای بهداشتی درمانی, فناوری تصفیه, تصفیه پسماند, دفع پسماند Healthcare waste, treatment technology, waste treatment, waste disposal 88 106 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2500-1&slc_lang=fa&sid=1 Abouzar Souri ابوذر سوری abouzar.souri@yahoo.com 100319475328460016469 100319475328460016469 No Department of Environmental Engineering, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه مهندسی محیط‌زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Nabiollah Mansouri نبی اله منصوری nmansourin@srbiau.ac.ir 100319475328460016468 100319475328460016468 Yes Department of Environmental Engineering, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه مهندسی محیط‌زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Rouhallah Mahmoudkhani روح اله محمودخانی mahmoodkhany@yahoo.com 100319475328460016470 100319475328460016470 No Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Tehran Medical Sciences, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی، تهران، ایران Seyed Alireza Haji Seyed Mirzahosseini سید علیرضا حاجی سید میرزاحسینی mirzahosseini@gmail.com 100319475328460016471 100319475328460016471 No Department of Environmental Engineering, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه مهندسی محیط‌زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران