fa تاریخچه و مفهوم محیط در فلسفه علم پرستاری؛ راهنمای دامنه عملکرد پرستاری: نامه به سردبیر تخصصي Special كاربردي Applicable <span style="line-height:115%"><span style="tab-stops:.05pt 1.7pt"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">پرستاری به عنوان یک حرفه دارای مفاهیم بنیادین است. مفهوم محیط در عملکردی پرستاری بسیار اثرگذار و کلیدی است و تعریف آن براساس فلسفه حاکم بر جوامع معانی متفاوتی می یابد. همچنین آگاهی از مفهوم محیط نه تنها حیطه عملکرد پرستاری را مشخص می کند، بلکه به فهم آن نیز کمک می کند (1). دیدگاه پرستاران در طول زمان نسبت به محیط تغییرات بسیار زیادی داشته است. از نظر </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%">Merchant</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"> در مورد محیط، سه دیدگاه اگوسنتریک </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%">(Egocentric)</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">، هوموسنتریک </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%">(Homocentric)</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"> و اکوسنتریک (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%">Ecocentric</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">) وجود دارد (2). دیدگاه اگوسنتریک متمرکز بر وضعیت</span></span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">های فیزیکی ضروری مانند هوای تمیز، نور، گرما، تغذیه مناسب برای بهبود افراد است. این دیدگاه، سطح فردی محیط را نشان می دهد. در دیدگاه هوموسنتریک قوانین سودمند اخلاقی مانند دفع مناسب زباله&rlm;ها در سطح جامعه مورد تاکید است (سطح اجتماعی). دیدگاه اکوسنتریک بر جنبه های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی محیط تاکید دارد. این دیدگاه ریشه در دیدگاه کل نگر (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%">Holistic</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">) دارد و بر زندگی فرد در جهان با هارمونی، تعادل، بهم پیوستگی و شکوفایی متمرکز است (سطح جهانی) (3).</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="tab-stops:.05pt 1.7pt"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">مفهوم محیط برای اولین بار در پرستاری توسط فلورانس ناینتینگل مطرح شد. به اعتقاد وی کنترل محیط جزء ضروری بازیابی سلامتی است و از طریق تحلیل های کمی می توان اصلاحات علمی در محیط انجام داد، زیرا سلامتی انعکاسی از محیط اجتماعی و سیاسی است. گرچه این نظریه&rlm;پرداز به طور مستقیم به واژه محیط اشاره نکرده است ولی عمده فعالیت&rlm;هایش را به بهبود محیط اختصاص داد تا از این طریق به افزایش سلامت افراد کمک کند. نظریه&rlm;پردازان اولیه پرستاری مفهوم محیط را به خوبی توصیف نکرده اند و نگاه آنان بیشتر به محیط اطراف بیمار محدود بوده است. در نهایت محیط در اواخر سال 1970 به عنوان یکی از متاپارادایم های اصلی پرستاری مطرح شد (1). در سال&rlm;های 1980 و 1990 پژوهشگران پرستاری شروع به کشف محیط&rlm;های مختلف نموده اند. کار آنها تحت تاثیر فلاسفه ی شرق، بومی آمریکا و معاصر بود که براساس تفکرات محیطی، استراتژی هایی جهت کاهش مشکلات محیطی داشتند. در اواسط سال&rlm;های 1980 و 1990 پژوهشگران پرستاری ادراکات جدیدی از مفهوم محیط داشتند. ایده تفکر</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"> Upstream </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">توسط</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"> Butterfield </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">به پرستاری معرفی شد. این واژه به مداخلاتی اشاره دارد که متمرکز بر اصلاح وسیع شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است (نوعی تفکرات محیطی). این ایده توسط پژوهشگران بعدی هم توسعه داده شد تا اینکه</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"> Jahn Dixon </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">در سال 2002 ایده تفکر</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"> Upstream </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">را در قالب یک مدل یکپارچه (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%">Integrative</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">) توسعه داد. این مدل چارچوبی را برای حمایت از این تفکر و پژوهش درباره ارتباط محیط و سلامتی فراهم کرد (4).</span></span></span></span></span><br> &nbsp; محیط, پرستاری, فلسفه 84 87 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1335-1&slc_lang=fa&sid=1 Rajabpour M محمد رجب پور Rajabpoorm871@gmail.com 100319475328460012917 100319475328460012917 No Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشگاه علوم پزشکی مشهد Heidary A عباس حیدری heydarih1@mums.ac.ir 100319475328460012918 100319475328460012918 Yes Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشگاه علوم پزشکی مشهد