Journal of Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences

fa پیشگویی‌کننده‌های فعالیت های روزانه و ابزاری زندگی در سالمندان شهر زاهدان سال1403 The predictors of activities of daily living and instrumental activities of daily living in the elderly in Zahedan city in 2024 عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: کیفیت زندگی سالمندان تا حد زیادی به انجام تکالیف روزانه وابسته می باشد. شناسایی عوامل مرتبط با این فعالیتها اهمیت بسزایی دارد. این مطالعه باهدف تعیین وضعیت فعالیت های روزانه و ابزاری زندگی سالمندان شهر زاهدان و شناخت عوامل پیشگویی کننده آن در سال 1403 طراحی شد. روش ها: این مطالعه مقطعی روی 324 سالمند 60 سال و بالاتر شهر زاهدان در سال 1403 انجام شد. نمونه گیری به روش خوشه ای چند‌‌مرحله ای صورت گرفت. روش و ابزار جمع آوری داده ها به ترتیب شامل مصاحبه و پرسشنامه های استاندارد فعالیت های روزانه و ابزاری زندگی بود. داده ها در نرم‌افزار STATA.17 با استفاده از آزمون مجذورکای و رگرسیون لجستیک در سطح معنی‌داری 0/05 آنالیز شدند. نتایج: میانگین سنی شرکت کنندگان 8/18±70/84 بود که 52/2% (169 نفر) از آنان زن بودند. نتایج نشان داد که 90/7% (294 نفر) و 50/9% (165 نفر) به ترتیب در فعالیت های روزانه و ابزاری زندگی مستقل بودند. بیشترین استقلال در این فعالیت ها به ترتیب مربوط به غذا خوردن (95/1%) و استفاده از تلفن (66/1%) بود. نتایج به‌دست‌آمده از رگرسیون لجستیک نشان داد که فعالیت های روزانه زندگی با سن (0/93OR=)، فعالیت‌بدنی (0/13OR=) و مصرف سیگار (0/12OR=) ارتباط دارد (0/05>P). همچنین، فعالیت های ابزاری زندگی با سن (0/94OR=)، فعالیت بدنی (0/18OR=)، مصرف سیگار (0/51OR=)، وضعیت بیمه (2/47OR=) و وضعیت اقتصادی-اجتماعی بالا و متوسط (4/27OR=، 2/29OR=) ارتباط معنی دار آماری داشت (0/05>P). نتیجه گیری: متغیرهای جمعیت شناختی، اجتماعی و سبک زندگی تأثیر بسیاری بر فعالیت‌های روزانه و ابزاری زندگی سالمندان دارند. با توجه به این عوامل، می‌توان استراتژی‌های مناسبی برای ارتقاء سطح فعالیت‌ها و ایجاد سالمندی پویا تدوین کرد.</div> <div style="text-align: justify;">Background & Aim: <a name="_Hlk199871169">The quality of life for the elderly is largely dependent on the performance of daily activities</a>. It is crucial to identify factors associated with these activities. This study aimed to assess the status of daily and instrumental activities of living among the elderly in Zahedan city and to identify predictive factors in 2024. Methods: This cross-sectional study was conducted on 324 elderly individuals aged 60 and above in Zahedan in 2024. Sampling was performed using a multi-stage cluster method. The methods and tools for data collection sequentially comprised interviews and standardized questionnaires on daily and instrumental activities. Data were analyzed using the Chi-square test and logistic regression in STATA 17 at a significance level of 0.05. Results: The mean age of the participants was 70.84±8.18 years, with 52.2% (169 individuals) being female. Results indicated that 90.7% (294 individuals) and 50.9% (165 individuals) were independent in daily and instrumental activities, respectively. The highest independence in these activities was related to eating (95.1%) and using the telephone (66.1%). Findings from logistic regression analysis showed that activities of daily living were associated with age (OR=0.93), physical activity (OR=0.13), and smoking (OR=0.12) (P<0.05). Also, instrumental activities of daily living were significantly associated with age (OR=0.94), physical activity (OR=0.18), smoking (OR=0.51), insurance status (OR=2.47) and high and medium socioeconomic status (OR=4.27, OR=2.29) (P<0.05). Conclusion: Socio-demographic and lifestyle variables have a great impact on the daily and instrumental activities of the elderly. Considering these factors, appropriate strategies can be developed to enhance activity levels and promote dynamic aging.</div> سالمندان, فعالیت های روزانه زندگی, فعالیت های ابزاری روزانه زندگی, عوامل پیشگویی کننده Elderly, Activities of daily living, Instrumental activities of daily living, Predictive factors 73 86 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2054-1&slc_lang=fa&sid=1 Shima Khosravi شیما خسروی shii.khosravi@gmail.com 100319475328460015819 100319475328460015819 No Student Research Committee, School of Health, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Abolfazl Payandeh ابوالفضل پاینده payandeh61@gmail.com 100319475328460015820 100319475328460015820 No Department of Biostatistics and Epidemiology, Infectious Diseases and Tropical Medicine Research Center, School of Health, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran گروه آمار و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی و گرمسیری، پژوهشکده علوم سلولی مولکولی در بیماری‌های عفونی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Seyed Mehdi Tabatabaei مهدی طباطبایی zu.healthdeputy@gmail.com 100319475328460015821 100319475328460015821 No Department of Biostatistics and Epidemiology, Health Promotion Research Center, School of Health, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran گروه آمار و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، ایران Hossein Ansari حسین انصاری ansarih88@gmail.com 100319475328460015822 100319475328460015822 Yes Department of Biostatistics and Epidemiology, Health Promotion Research Center, School of Health, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran گروه آمار و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، ایران