fa بررسی کیفیت شیمیایی منابع آب شرب روستایی شهرستان نیشابور در سال 1392 تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف</strong>: منابع آب زیرزمینی به جهت برخورداری از کیفیت قابل قبول برای مصارف آب آشامیدنی اکثر کشورها و نیز عدم نیاز به سیستم تصفیه پیچیده، بخش مهمی از منابع قابل استفاده و ارزان قیمت آب مصرفی را تشکیل می &shy;دهند. با این حال در صورت بی&shy; توجهی و مدیریت نامناسب، این منابع می&shy;توانند انتقال آلاینده&shy;های شیمیایی توسط منابع صنعتی و کشاورزی را به همراه داشته باشند. در این مطالعه کیفیت شیمیایی منابع آب شرب روستایی شهرستان نیشابور مورد بررسی قرار گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong>روش‌ها:</strong> در این پژوهش از آب 83 حلقه چاه مورد استفاده جهت تأمین آب شرب روستاهای تحت پوشش شهرستان نیشابور به روش سرشماری با رعایت شرایط استاندارد نمونه&shy;برداری انجام و مورد آزمایش قرار گرفت. نتایج به‌دست آمده به کمک نرم افزارهای <span dir="LTR">SPSS</span> نسخه 19 و<span dir="LTR">AquaChem</span> 2012 تجزیه و تحلیل گردید.</p> <p dir="RTL"><strong>نتایج:</strong> نتیجه شاخص نسبت جذب سدیم (<span dir="LTR">SAR</span>) حاکی از آن است که از 83 حلقه چاه آب مورد مطالعه 58 حلقه چاه وضعیت نامناسب، 21 حلقه چاه وضعیت متوسط و تنها آب 4 حلقه چاه دارای وضعیت مناسب بودند. طبق شاخص&shy;های رسوب&shy;گذاری آب این منابع عمدتاً خورنده ارزیابی شد. غلظت<span dir="LTR">‌</span>های نیتریت، نیترات و <span dir="LTR">TDS</span> منابع آب شرب مورد مطالعه طبق استانداردهای مربوط به آب آشامیدنی ایران مناسب ارزیابی شد. قلیائیت در این منابع بیشتر از جنس کربنات و بی&shy;کربنات و سختی موجود نیز بیشتر به‌صورت موقتی و احتمالا به دلیل وجود املاح کلسیم و منیزیم می &shy;باشد.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه&shy;‌گیری:</strong> با توجه به نقش بسیار فراوانی که منابع آب زیرزمینی در کشور دارند ارزیابی مداوم آن‌ها باید به منظور پیش‌گیری از آلودگی شیمیایی مدنظر قرار گیرد. هم‌چنین کنترل کاربری اراضی، رعایت فاصله مناسب از منابع آب و مصرف کودهای شیمیایی در منطقه به جهت حفظ کیفیت شیمیایی منابع آب آشامیدنی ضروری به نظر می&shy;رسد.&nbsp;</p> <p><strong><em>Background & aims:</em></strong><em> All around the world, underground water resources are a major part of supplying drinking water due to high quality, easy access, low cost and no need for complicated treatment. On the other hand, lack of proper management can transfer chemical pollutants through industrial and agricultural effluents. In this study, the chemical quality of rural drinking water supplies in Neyshabour city was investigated.</em></p> <p><strong><em>Methods:</em></strong><em> In this study, 83 wells which were used to supply drinking water of rural area of Neyshabour city were selected through census. Samples were sent to laboratory and tested using standard methods. </em><em>Data were analyzed using SPSS 19 and </em><em>AquaChem 2012 software</em><em>.</em></p> <p><strong><em>Results:</em></strong><em> The results of the SAR index showed that out of 83 studied wells, 58 wells are poor, 21 wells are moderate and only four wells are in good situation. According to the corrosion and scaling indices, water in most of the studied wells was classified as corrosive. Considering the standards of drinking water in Iran, the concentrations of nitrite, nitrate and <st1:stockticker w:st="on">TDS</st1:stockticker> in studied supplies were acceptable. The Cl^- and Na⁺ ions concentration of 14 wells increase concerns about the saline taste of drinking water. The main forms of alkalinity in studied wells were carbonate and bicarbonate and the water hardness is mainly temporary due to the probable presence of calcium and magnesium ions.</em></p> <p><strong><em>Conclusion:</em></strong><em> Due to the important role of underground resources in country, continuous evaluation should be considered to prevent them from chemical polluting. It seems that land use monitoring and applying chemical fertilizers in proper distance from water resources in order to maintain the quality is essential.&nbsp;</em></p> منابع آب شرب روستایی, کیفیت شیمیایی آب, نیشابور rural drinking water supplies, chemical quality of water 58 53 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-24-1&slc_lang=fa&sid=1 Aliakbar babaei علی اکبر بابایی salimij1@thums.ac.ir 10031947532846002992 10031947532846002992 No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran مرکز تحقیقات فن آوری های زیست محیطی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز Kambiz Ahmadi Angali کامبیز احمدی انگالی salimij1@thums.ac.ir 10031947532846002993 10031947532846002993 No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran مرکز تحقیقات فن آوری های زیست محیطی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز Javad Salimi جواد سلیمی salimij1@thums.ac.ir 10031947532846002994 10031947532846002994 Yes Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariye, Iran دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران Farrokh Ghaffarizadeh فرخ غفاری زاده salimij1@thums.ac.ir 10031947532846002995 10031947532846002995 No Abadan University of Medical Sciences, Abadan, Iran دانشگاه علوم پزشکی آبادان ، آبادان، ایران Fateme Barjasteh Askari فاطمه برجسته عسکری salimij1@thums.ac.ir 10031947532846002996 10031947532846002996 No Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariye, Iran دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران Nematoallah Maroofi نعمت الله معروفی salimij1@thums.ac.ir 10031947532846002997 10031947532846002997 No Neyshabur University of Medical Sciences, Neyshabur , Iran دانشکده علوم پزشکی نیشابور، نیشابور، ایران Jalil Chinsari جلیل چین سری salimij1@thums.ac.ir 10031947532846002998 10031947532846002998 No Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariye, Iran دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران