fa ارزیابی ریسک غیر سرطانزایی نیترات در آب آشامیدنی مناطق شهری و روستایی شهر زاهدان در سال 1397 تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">آب&shy; زیرزمینی یکی از منابع مهم تامین آب آشامیدنی شهر زاهدان می&shy;باشد. با این حال کیفیت آن تحت تاثیر فعالیت&shy; های انسانی قرار گرفته است و سبب آلودگی آن به موادی مانند نیترات شده است. این تحقیق به منظور بررسی غلظت نیترات و مقایسه نتایج آن با استاندارد&shy;ها و همچنین ارزیابی ریسک غیرسرطان زایی یا همان نسبت خطر</span></span> <span dir="LTR">HQ</span> <span dir="LTR">(Hazard Quotient)</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> در شهر زاهدان انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش&shy; ها:</span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> برای انجام این مطالعه توصیفی تحلیلی، در سال 1397 تعداد 170 نمونه از شبکه توزیع آب مناطق شهری و 179 نمونه از شبکه توزیع آب مناطق روستایی برداشت شد. غلظت نیترات در نمونه&shy; ها با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر اندازه گیری شد و سپس ارزیابی ریسک بهداشتی ناشی از نیترات موجود در آب مصرفی توسط مدل&shy; های ارائه شده توسط سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا با استفاده از نرم افزار </span></span><span dir="LTR">excel </span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;محاسبه شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج:</span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> حداکثر، حداقل و میانگین غلظت نیترات در مناطق شهری به ترتیب236/7، 4/7 و3/81</span></span><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> 40/87 و در مناطق روستایی 211، 3/5 و 3/1</span></span><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> 31/89میلی&shy;گرم در لیتر به دست آمد. نسبت خطر در مناطق روستایی برای 44% از گروه کودکان، 14% از گروه زنان و 8% از گروه مردان و در مناطق شهری برای 55% از گروه کودکان، 22% از گروه زنان و 18% از گروه مردان بالاتر از یک بود.</span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه&shy; گیری:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> نتایج بیانگر این بود که میزان ارزیابی ریسک غیر سرطان زایی در گروه کودکان بیشتر از زنان و مردان می&shy;باشد. بنابراین کنترل فعالیت &shy;های انسانی، بهبود سیستم جمع &shy;آوری فاضلاب و بهبود روش&shy; های تصفیه آب می &shy;تواند گامی موثر جهت کنترل میزان نیترات در آب آشامیدنی و به دنبال آن حفظ سلامت جامعه به خصوص کودکان باشد.</span></span></span> <strong><em>Background & Aim</em></strong><em>:</em> Groundwater is a major source of drinking water&nbsp;in Zahedan city; however, its quality is affected&nbsp;by high human activities and leads to the increased level of nitrate. This study was conducted to evaluate the nitrate concentration in water resources compared to the standards and also evaluating&nbsp;its Non-Carcinogenic Risk (Hazard Quotient: HQ) in Zahedan city.<br> <strong><em>Methods</em></strong><strong>:</strong> In this study, 170 samples from urban water distribution and 179 samples from rural water distribution were collected. Nitrate concentration in samples were measured by spectrophotometer and health risk assessment of existing nitrate was estimated by model of US Environmental Protection Agency and the World Health Organization.<br> <strong><em>Results</em></strong>: Maximum, minimum and average of nitrate concentration in urban areas were found to be 236.7, 4.7 and 40/87&plusmn; 3/81, respectively; and in rural areas those were 211, 5.3 and 31/89&plusmn;3/15 mg/l, respectively. The&nbsp;Hazard Quotient was higher&nbsp;than one for 44% of children, 14% of women and 8% of men in urban areas and 55% of children, 22% of women and 18% of men in rural areas.<br> <strong><em>Conclusion</em>:</strong> The results of this study showed that children&nbsp;are at higher Non-Cancer Risk for water&nbsp;than adults. Therefore, controlling human activities, improving sewage collection systems and enhancing water treatment methods can&nbsp;be very&nbsp;effective&nbsp;in&nbsp;nitrate&nbsp;intake through drinking water and promotion of health, especially for children. نیترات, آب آشامیدنی, ارزیابی ریسک بهداشتی, ارزیابی ریسک غیرسرطان زایی Nitrate, Drinking water, Health risk assessment,Non-cancer Risk 24 33 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-788-1&slc_lang=fa&sid=1 Pirasteh KH خدیجه پیراسته kadigeh.pirasteh.70@gmail.com 100319475328460010818 100319475328460010818 No Student Research Committee, School of Health, Zahedan University of medical Sciences, Zahedan, Iran گروه مهندسی بهداشت‌محیط، کمیته تحقیقات‌دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم‌پزشکی‌زاهدان، زاهدان، ایران Bazrafshan E ادریس بذرافشان ed_bazrafshan@yahoo.com 100319475328460010819 100319475328460010819 No Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران Ashrafi D داود اشرفی d_ashrafi@gums.ac.ir 100319475328460010820 100319475328460010820 No Department of Environment Health Engineering, Research Center of Health and گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات بهداشت‌و محیط‌زیست، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم‌پزشکی گیلان، رشت، ایران Hosseini A علیرضا حسینی Kamani.phd@gmail.com 100319475328460010821 100319475328460010821 No Health Promotion Research Center, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Meshkinian A علی مشکینیان meshkinian@hotmail.com 100319475328460010822 100319475328460010822 No Health Promotion Research Center, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Kord Mostafapour F فردوس کرد مصطفی پور 100319475328460010823 100319475328460010823 No Health Promotion Research Center, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Kamani H حسین کمانی Hossein_kamani@yahoo.com 100319475328460010824 100319475328460010824 Yes Health Promotion Research Center, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران