fa jalali 1404 6 1 gregorian 2025 9 1 13 3 online 1 fulltext

fa مقایسه اثربخشی آموزش ذهن آگاهانه مشفقانه و آموزش خودشفابخشی بر تحریف شناختی و شفقت به خود نوجوانان دختر مبتلا به علائم اضطرابی زمینه و هدف: نوجوانان دختر مبتلا به اضطراب با مشکلات متعددی روبرو هستند، بدین سبب نیازمند مداخلات ویژه و کارآمد می‌باشند، لذا پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهانه مشفقانه و آموزش خود شفابخشی بر تحریف شناختی و شفقت به خود نوجوانان دختر مبتلا به علائم اضطرابی انجام شد. روش ­ها: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح سه گروهی-سه مرحله‌ای بود. از بین نوجوانان دختر مبتلا به علائم اضطرابی شهر تربت‌جام 45 نفر به روش هدفمند انتخاب و سپس با تخصیص تصادفی در سه گروه قرار داده شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ شفقت به خود نف (2003) و پرسشنامه تحریف شناختی الیس (1998) گرداوری شدند. گروه آزمایش 1 تحت آموزش ذهن‌آگاهی مشفقانه و گروه آزمایش 2 تحت آموزش خود شفابخشی در طی 8 جلسه 90 دقیقه‌ای قرار گرفتند. داده‌های به‌دست‌آمده به روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر با استفاده از نرم‌افزار spss نسخه 23 با سطح معناداری 0/05 تجزیه‌وتحلیل گردید. نتایج: یافته‌ها نشان داد که آموزش ذهن‌آگاهی مشفقانه و آموزش خود شفابخشی باعث کاهش تحریف شناختی و بهبود شفقت به خود در نوجوانان دختر مبتلا به نشانگان اضطراب شده است و این اثر در طول زمان نیز پایدار بوده است (0/05≥p). همچنین نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که بین اثربخشی دو رویکرد در شفقت به خود تفاوت معناداری وجود دارد (0/05≥p) و رویکرد خود شفابخشی مؤثرتر می‌باشد. نتیجه­ گیری: آموزش ذهن‌آگاهی مشفقانه و خود شفابخشی در بهبود شفقت به خود و کاهش تحریفات شناختی تأثیر دارد؛ اما آموزش خود شفابخشی مؤثرتر از آموزش ذهن آگاهی مشفقانه است. Background & Aim: Adolescent girls suffering from anxiety face various psychological problems; therefore, they require specific and effective interventions. The present study aimed to compare the effectiveness of compassion-based mindfulness training and self-treatment training on cognitive distortion and self-compassion in adolescent girls with anxiety symptoms. Methods: This study employed a quasi-experimental design with three groups and a pretest-posttest-follow-up plan. Among adolescent girls with anxiety symptoms in Torbat Jam city, 45 participants were selected through purposive sampling and randomly assigned to three groups. Data were collected using Neff’s Self-Compassion Scale (2003) and Ellis’s Cognitive Distortion Questionnaire (1998). The first experimental group received compassion-based mindfulness training, and the second experimental group received self-treatment training during eight 90-minute sessions. Data were analyzed using repeated-measures ANOVA in SPSS version 26, with a significance level of 0.05. Results: The results showed that both compassion-based mindfulness and self-treatment training significantly reduced cognitive distortions and improved self-compassion among adolescent girls with anxiety symptoms, and these effects remained stable over time (p ≤ 0.05). The follow-up test indicated a significant difference between the two approaches in improving self-compassion (p ≤ 0.05), with the self-treatment approach being more effective. Conclusion: Both compassion-based mindfulness and self-treatment training are effective in enhancing self-compassion and reducing cognitive distortions; however, self-treatment training demonstrated greater effectiveness. Anxiety, Cognitive distortion, Self-treatment, Self-compassion, Compassion-based mindfulness اضطراب, تحریف شناختی, خود شفابخشی, خودشفقتی, ذهن آگاهی مبتنی بر شفقت 1 11 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1954-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/01/9 1403/10/20 2025/05/18 1404/2/28 Elahe Sarfarazi Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran الهه سرفرازی sarfarazi.elahe@yahoo.com 00319475328460015689 00319475328460015689 No گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران ToktamSadat JafarTabatabaei Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran تکتم سادات جعفرطباطبایی Toktamtabatabaee@yahoo.com 00319475328460015690 00319475328460015690 Yes گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران SamanehSadat JafarTabatabaei Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran سمانه سادات جعفرطباطبایی Tabatabaee88@yahoo.com 00319475328460015691 00319475328460015691 No گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران Fatemeh Shahabizadeh Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran فاطمه شهابی زاده f_shahabizadeh@yahoo.com 00319475328460015692 00319475328460015692 No گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران

fa مقایسه تاثیر آموزش سبک زندگی سالم به روش حضوری و مجازی بر بار مراقبتی مراقبین بیماران مولتیپل اسکلروز زمینه و هدف: مراقبین بیماران مولتیپل اسکلروزیس (MS) بار مراقبتی فراوانی را تجربه می‌کنند و نیازمند بهبود سبک زندگی هستند. این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی آموزش سبک زندگی سالم به روش حضوری و مجازی بر بار مراقبتی در مراقبین بیماران مولتیپل اسکلروز انجام شد. روش ها: این مطالعه، یک کارآزمایی بالینی تصادفی دوگروهی است که روی 82 مراقب بیماران مولتیپل اسکلروز مراجعه‌کننده به کلینیک MS بیمارستان قائم مشهد در سال 1403 انجام شد. واحدهای پژوهش به روش تصادفی ساده به دو گروه آموزش حضوری و مجازی تقسیم شدند. در گروه آموزش حضوری، محتوی آموزشی سبک زندگی سالم در جلسات حضوری (5 جلسه 60-45 دقیقه ­ای در 5 هفته متوالی) به مراقبین بیماران MS ارائه شد. در گروه آموزش مجازی محتوی آموزشی یکسان از طریق پیام رسان ایتا در 5 جلسه 60-45 دقیقه ­ای ارائه شد. بار مراقبتی مراقبین قبل از شروع مداخله و یک ماه پس از پایان جلسات آموزشی اندازه‌گیری شد. تحلیل داده­ ها با نرم‌افزار SPSS نسخه 16 با استفاده از آزمون­ های آماری تی­ مستقل، تی­ زوجی و کای­ اسکوئر انجام شد. نتایج: نمره کل بار مراقبتی بعد از مداخله در گروه آموزش حضوری و مجازی به ترتیب 8/90±30/07 و 11/72± 34/28 بود. آزمون تی­ مستقل تفاوت آماری معنی ­داری بین دو گروه نشان نداد (0/72=P). در مقایسه درون‌گروهی، نمره کل بار مراقبتی در گروه آموزش حضوری و مجازی به ترتیب از 7/26± 45/82 و 8/52±47/61 قبل از مداخله به8/90±30/07 و 11/73±34/28بعد از مداخله کاهش معناداری را نشان داد (0/001>P). نتیجه ­گیری: بر اساس نتایج، تفاوتی بین اثربخشی دو روش آموزش سبک زندگی به صورت حضوری یا مجازی بر بار مراقبتی مراقبین بیماران MS وجود نداشت. مدیران حوزه سلامت می­ توانند از آموزش مجازی به عنوان جایگزین یا همراه با آموزش حضوری برای بهبود سبک زندگی مراقبین   بیمارانMS استفاده نمایند. Background & Aim: Attendants of patients with multiple sclerosis (MS) experience a heavy care burden and need to improve their lifestyle. This study aimed to compare the effectiveness of face-to-face and virtual education on the care burden of attendants of patients with MS. Methods: This randomized two-group clinical trial was conducted on 82 attendants of MS patients who referred to the MS Clinic of Ghaem Hospital in Mashhad in 2024. Participants were randomly assigned to either the face-to-face or virtual education group using simple randomization. In the face-to-face group, healthy lifestyle education was provided in five 45–60-minute sessions over five consecutive weeks. In the virtual group, the same educational content was delivered through the Eita messenger application in five sessions. The care burden was measured before the intervention and one month after the completion of the educational sessions. Data were analyzed using SPSS version 26 with independent t-test, paired t-test, and chi-square test. Results: The mean care burden scores after the intervention were 30.07 ± 8.90 in the face-to-face group and 34.28 ± 11.73 in the virtual group. The independent t-test showed no statistically significant difference between the two groups (P = 0.72). Within-group comparisons revealed a significant decrease in care burden scores in both groups (from 45.82 ± 7.26 and 47.61 ± 8.52 before the intervention to 30.07 ± 8.90 and 34.28 ± 11.73 after the intervention, respectively; P < 0.001). Conclusion: The results indicated no significant difference between the effectiveness of face-to-face and virtual lifestyle education in reducing the care burden of attendants of MS patients. Health managers can use virtual education as an alternative or complementary method to face-to-face education to promote the lifestyle of MS patient attendants. Healthy lifestyle, Virtual education, Care burden, Attendants, Multiple Sclerosis سبک زندگی سالم, آموزش از راه دور, بار مراقبتی, مراقب, مولتیپل اسکلروزیس 12 25 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2027-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/01/92025/04/17 1404/1/28 2025/05/182025/07/28 1404/5/6 Farzaneh Salehi Tizabi Student Research Committee, faculty of Nursing and Midwifery, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran فرزانه صالحی farzanehsalehi470@gmail.com 00319475328460015693 00319475328460015693 No کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Mahmoud Bakhshi Nursing and Midwifery Care Research Center, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran محمود بخشی bakhshim@mums.ac.ir 00319475328460015694 00319475328460015694 Yes مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Masoud Zare Department of community health nursing, school of Nursing and Midwifery, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran مسعود زارع zaremd@mums.ac.ir 00319475328460015695 00319475328460015695 No گروه پرستاری سلامت جامعه، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

fa بررسی ارتباط اختلال خواب با استرس پس از ترومای پری ناتال در زنان باردار زمینه و هدف: علی‌رغم اهمیت بالای اختلال استرس پس از تروما و اختلالات خواب در بارداری، این موارد به ‌ندرت در زنان باردار مورد توجه قرار می‌گیرد؛ لذا مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط اختلال خواب با استرس پس از ترومای پری‌ناتال در زنان باردار انجام شد. روش ­ها: این مطالعه مقطعی در سال 1401بر روی 131زن باردار مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی، درمانی شهر بجنورد به روش نمونه‌گیری احتمالی چندمرحله‌ای انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها، شامل اطلاعات فردی، بارداری، زایمان، پرسشنامه اختلال استرس پس از تروما، کیفیت خواب پیترزبورگ و شاخص شدت بی‌خوابی مورین بود. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری توصیفی و رگرسیون چندگانه در نرم‌افزار  SPSS نسخه 25 انجام شد. نتایج: میانگین سن و سن بارداری به ترتیب 4/48± 28/76 سال و9/62±30/98 هفته بود. میانگین نمره کلی شدت بی‌خوابی و کیفیت خواب به ترتیب 5/41±10/1 و 3/92±9/62 و میانگین نمره کلی اختلال استرس پس از ترومای پری‌ناتال 16/22±25/41 بود. 73/6% از نمونه‌های پژوهش مشکل در شروع خواب،80% مشکل تداوم خواب، 14/5% اختلال بیدار شدن بسیار زود صبحگاهی، 89/1% تداخل با کارکرد روزانه را گزارش نمودند. متغیر شدت بی‌خوابی (0/23B=)، سن بارداری (0/1B=)، تمایل همسر به بارداری فعلی (2/5B=) ارتباط آماری معناداری با اختلال استرس پس از تروما بارداری دارد (0/05>P). نتیجه ­گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش مبنی بر ارتباط اختلال خواب با استرس پس از ترومای پری‌ناتال اهمیت آگاهی مراقبین بهداشتی در خصوص ضرورت غربالگری زنان باردار از نظر اختلال خواب و انجام مداخلات روان‌شناختی برای درمان و جلوگیری از پیامدهای نامطلوب آن بیش از پیش محرز می‌گردد. Background & Aim: Despite the high importance of post-traumatic stress disorder and sleep disorders during pregnancy, these conditions are rarely addressed among pregnant women. Therefore, this study aimed to determine the relationship between sleep disorders and post-traumatic stress following perinatal trauma in pregnant women. Methods: This cross-sectional study was conducted in 2022 on 131 pregnant women who referred to health centers in Bojnurd City, using a multistage probability sampling method. Data collection tools included questionnaires on demographic and obstetric characteristics, the Post-Traumatic Stress Disorder Scale, the Pittsburgh Sleep Quality Index, and the Maureen Insomnia Severity Index. Data were analyzed using descriptive statistics and multiple regression analysis in SPSS version 26. Results: The mean age and gestational age (in weeks) were 28.76 ± 4.48 and 30.98 ± 9.62, respectively. The mean total scores for insomnia severity and sleep quality were 10.1 ± 5.41 and 9.62 ± 3.92, while the mean total score for post-traumatic stress disorder after perinatal trauma was 25.41 ± 16.22. Among participants, 73.6% reported difficulty initiating sleep, 80% had trouble maintaining sleep, 14.5% experienced early-morning awakening, and 89.1% reported daytime dysfunction. The variables of insomnia severity (B = 0.23), gestational age (B = 0.10), and husband’s desire for the current pregnancy (B = 2.5) had a statistically significant relationship with post-traumatic stress disorder (P < 0.05). Conclusion: Based on the findings, the relationship between sleep disorders and post-traumatic stress after perinatal trauma highlights the importance of increasing healthcare providers’ awareness regarding the necessity of screening pregnant women for sleep disturbances and implementing psychological interventions to prevent adverse outcomes. Sleep disorders, Pregnancy, Trauma, Post-traumatic stress, Perinatal اختلال خواب, بارداری, تروما, استرس پس از تروما, پری‌ناتال 26 36 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1960-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/01/92025/04/172024/09/24 1403/7/3 2025/05/182025/07/282025/01/29 1403/11/10 Farzaneh Rashidi Addiction and Behavioral Sciences Research Center, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran فرزانه رشیدی rashidiff@yahoo.com 00319475328460015696 00319475328460015696 No مرکز تحقیقات اعتیاد و علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران Marzieh Shakeri Student Research Committee, Faculty of Medicine, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran مرضیه شاکری shakeri.marzie7@gmail.com 00319475328460015697 00319475328460015697 No کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران Sahar Shariatnia Addiction and Behavioral Sciences Research Center, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran سحر شریعت نیا saharshariatna@gmail.com 00319475328460015698 00319475328460015698 No مرکز تحقیقات اعتیاد و علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران Bita Mahzoon Bentol-Hoda Hospital, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnord, Iran بیتا محزون parandmahzoon188@gmail.com 00319475328460015699 00319475328460015699 No بیمارستان بنت الهدی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران Nazanin Hesari Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran نازنین حصاری nazaninhesari858@gmail.com 00319475328460015700 00319475328460015700 Yes گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران

fa طراحی و ارزیابی ابزار بومی برای سنجش عملکرد خوب داروخانه زمینه و هدف: «عملکرد خوب داروخانه» (GPP) معیار اصلی کیفیت خدمات دارویی در یک جامعه است، اما سنجش منظم آن در ایران به صورت محدود صورت می‌گیرد. هدف این مطالعه ارزیابی عملکرد خوب داروخانه و مقایسه امتیازات این عملکرد در بین داروخانه‌های مجموعه دانشگاه علوم پزشکی ایران، با استفاده از طراحی ابزاری بومی است، که پایه آن، به طور مشترک توسط فدراسیون بین‌المللی داروسازی و سازمان بهداشت جهانی برای ارزیابی استانداردهای عملکرد خوب داروسازی توسعه داده شده است. روش­ ها: در این پژوهش ابتدا ابزار بومی سنجش عملکرد خوب داروخانه طراحی شد. شاخص‌ها با مرور متون و اسناد فدراسیون بین‌المللی داروسازی و سازمان بهداشت جهانی استخراج و پس از اجماع خبرگان در پنج حیطه شامل شاخص توزیع و مصرف منطقی دارو، شاخص خدمات مشاوره و نسخه‌پیچی، شاخص فرآیند مدیریت، مستندات و فناوری اطلاعات، شاخص فضای فیزیکی داروخانه، انبارداری و نگهداری دارو و شاخص خدمات داروسازان در 121 گویه سازمان‌دهی شد. سپس 20 داروخانه سرپایی زیر مجموعه دانشگاه علوم پزشکی ایران به صورت مقطعی مورد بررسی قرار گرفتند. بدین منظور با مراجعه حضوری به داروخانه‌های مورد نظر، چک لیست تهیه شده به وسیله پژوهشگر، توسط مسئول فنی داروخانه و در بخش مشاهده‌ای توسط پژوهشگر تکمیل شد. نتایج: بیشترین میزان نمره‌دهی مربوط به شاخص فرایند مدیریت و مستندات و فناوری اطلاعات (1/82±7/92) و فضای فیزیکی داروخانه، انبارداری و نگهداری دارو (1/34±7/87) بود. همچنین کم‌ترین میزان نمرات مربوط به شاخص خدمات مشاوره و نسخه‌پیچی (3/21±5/56) بود. همچنین میانگین کلی در تمام پنج شاخص 6/71 از 10 تعیین گردید. نتیجه ­گیری: ابزار توسعه‌یافته بومی، ارزیابی استانداردهای GPP در داروخانه‌های ایران در سطح ملی را امکان‌پذیر می‌سازد و نتایج این پژوهش همچون مطالعات بین‌المللی دیگر تأیید می‌کند که داروخانه‌ها نیازمند اصلاحات ساختاری، آموزشی و نظارتی می‌باشند؛ تا نقش داروسازان در مسیر ارتقاء سلامت جامعه پررنگ‌تر شده و کیفیت خدمات دارویی در داروخانه‌ها به سطح مطلوب‌تری نزدیک گردد. Background & Aim: Good Pharmacy Performance (GPP) is a basic criterion for the quality of pharmaceutical services in a society. However, its routine assessment is limited in Iran. The aim of this study was to evaluate the good performance of pharmacies and to compare its advantages among pharmacies affiliated with Iran University of Medical Sciences using a locally designed instrument based on standards developed by the International Pharmaceutical Federation (FIP) and the World Health Organization (WHO) for evaluating good pharmacy practice. Methods: In this research, a native tool for measuring good pharmacy performance was first developed. Indicators were extracted through a review of books and official documents from FIP and WHO. After expert consultation in five areas—distribution and rational use of medicines, counseling and prescription services, process management and documentation and information technology, physical structure and storage of medicines, and pharmacists’ services—121 items were developed. Then, 20 outpatient pharmacies affiliated with Iran University of Medical Sciences were studied in a cross-sectional design. Data were collected using a researcher-prepared checklist, completed through face-to-face interviews with pharmacy staff and direct observations by the researchers. Results: The highest scores were related to the index of process management, documentation, and information technology (7.92 ± 1.82) and the physical structure, warehousing, and storage of medicines (7.87 ± 1.34). The lowest score was related to counseling and prescription services (5.56 ± 3.21). The overall mean score across the five indices was 6.71 out of 10. Conclusion: The developed native tool enables the evaluation of GPP standards in Iranian pharmacies at the national level. The results, consistent with international findings, indicate that pharmacies require structural, educational, and regulatory reforms so that the pharmacist’s role in promoting public health becomes more prominent and the quality of pharmaceutical services reaches a more desirable level. Pharmaceutical services, Quality indicators of healthcare, Good pharmacy Performance, Tool developmen خدمات دارویی, شاخص‌های کیفیت مراقبت سلامت, عملکرد خوب داروخانه, توسعه ابزار 37 48 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1998-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/01/92025/04/172024/09/242025/01/19 1403/10/30 2025/05/182025/07/282025/01/292025/05/18 1404/2/28 Mohammad Mahdi Mojahedian Department of Clinical pharmacy and Pharmacoeconomics, School of Pharmacy, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran محمد مهدی مجاهدیان mahdimojahedian@gmail.com 00319475328460015701 00319475328460015701 Yes گروه داروسازی بالینی و اقتصاد دارو، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Masoud Ghaeini Hesarouieh School of Pharmacy, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مسعود قائینی حصاروئیه Mas_lil@yahoo.com 00319475328460015702 00319475328460015702 No دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Ahmad Ahmadi Teymourlouy Department of Healthcare Management, School of Health Management and Information Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran احمد احمدی تیمورلوئی Ahmadi.SA@iums.ac.ir 00319475328460015703 00319475328460015703 No گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران ، ایران Mahla Khalaji School of Pharmacy, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مهلا خلجی master.mokh@gmail.com 00319475328460015704 00319475328460015704 No دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

fa بررسی رابطه بین کلیشه های سنی با توانمندی شناختی سالمندان زمینه و هدف: مطالعه در زمینه پیری و تغییرات آن در طول زمان و شناسایی عوامل مؤثر بر این فرآیند، اهمیت زیادی دارد. هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین کلیشه های سنی با توانمندی شناختی سالمندان و تحلیل نقش میانجی آگاهی از تغییرات وابسته به سن می باشد. روش­ ها: روش پژوهش حاضر همبستگی از نوع مطالعات ساختاری است. جامعه پژوهش شامل کلیه سالمندان مقیم در خانه سالمندان (مراکز مهرگان، مهرنیکان و ارم) در آذر ماه سال 1402 بود. تعداد 230 نفر سالمند واجد شرایط به صورت در دسترس به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. واحدهای پژوهش به پرسش نامه کلیشه‌های سنی نصرتی و همکاران (1401)، پرسشنامه توانمندی شناختی نجاتی(1392) و پرسش نامه آگاهی از تغییرات وابسته به سن نصرتی و همکاران (1402) پاسخ دادند. داده­ های حاصل از پرسشنامه ­ها با استفاده از روش ضریب همبستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای  SPSS نسخه 21 و Amoss نسخه 24 مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج: نتایج به دست آمده از مطالعه نشان داد که بین متغیرهای کلیشه‌های سنی با توانایی‌های شناختی همبستگی مثبت و معناداری در سطح 0/001  p= و 0/390 r=  وجود دارد. همچنین بین تغییرات منفی وابسته به سن با توانایی های شناختی همبستگی مثبت و معناداری در سطح 0/001p= و 0/347 r = وجود دارد اما بین تغییرات مثبت و منفی وابسته به سن با کلیشه های سنی همبستگی معناداری مشاهده نشد. نتیجه ­گیری: با توجه به تایید مدل پژوهش، به نظر می‌رسد آگاه‌سازی سالمندان از تغییرات وابسته به سن می‌تواند در توانمندی شناختی سالمندان نقش مهمی را ایفا کند. نتایج این مطالعه می‌تواند به متخصصین حوزه سالمندی کمک‌کننده باشد. Background & Aim: The study of aging and its changes over the years, as well as identifying the factors that influence this process, has great importance. The present study aimed to examine the relationship between age stereotypes and cognitive ability in older adults, and to analyze the mediating role of awareness of age-related changes. Methods: This study employed a correlational design of the structural type. The study population consisted of all older adults residing in nursing homes (Mehregan, Mehrnikan, and Eram centers) in December 2023. A total of 230 eligible participants were selected through convenience sampling. The participants completed Nosrati et al.’s Age Stereotypes Questionnaire (2022), Nejati’s Cognitive Ability Questionnaire (2013), and the Awareness of Age-Related Changes Questionnaire by Nosrati et al. (2023). Data obtained from the questionnaires were analyzed using Pearson correlation coefficients and structural equation modeling via SPSS version 26 and AMOS version 24. Results: The findings showed a positive and significant correlation between age stereotypes and cognitive abilities (r = 0.390, p = 0.001). There was also a positive and significant correlation between negative age-related changes and cognitive abilities (r = 0.347, p = 0.001). However, no significant correlation was found between positive and negative age-related changes and age stereotypes. Conclusion: Based on the confirmation of the research model, it appears that older adults’ awareness of age-related changes can play an important role in their cognitive abilities. The results of this study may be useful for professionals working in the field of aging. Awareness of age-related changes, Cognitive abilities, Older adults, Age stereotypes آگاهی از تغییرات وابسته به سن, توانمندی شناختی, سالمندان, کلیشه‌های سنی 49 61 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1965-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/01/92025/04/172024/09/242025/01/192024/11/28 1403/9/8 2025/05/182025/07/282025/01/292025/05/182025/04/20 1404/1/31 Amirhosein Sheikhpour Department of Clinical Psychology, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran امیرحسین شیخ پور amirpsycho67@gmail.com 00319475328460015705 00319475328460015705 No گروه روانشناسی بالینی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران Hosna Amiri Department of Clinical Psychology, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran حسنا امیری hosnaamiri755@gmail.com 00319475328460015706 00319475328460015706 No گروه روانشناسی بالینی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران Yasaman Noroozi Department of Psychology, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran یاسمن نوروزی yasamannoroozi76@yahoo.com 00319475328460015707 00319475328460015707 Yes گروه روانشناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

fa نقش طرحواره های ناسازگار اولیه در پیش بینی دلبستگی شغلی و شادکامی میان پرستاران زمینه و هدف: پرستاری از مشاغل بسیار مهمی است که باید شرایط لازم را در جهت بهبود شادکامی و دلبستگی شغلی در پرستاران شاغل بیمارستان‌ها فراهم نمود. پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی دلبستگی شغلی و شادکامی پرستاران شاغل در بیمارستان‌های شهر بندرعباس بر اساس طرحواره‌های ناسازگار اولیه انجام شد. روش­ ها: 270 پرستار شاغل در بیمارستان‌های شهر بندرعباس به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از پرسش نامه دلبستگی شغلی، پرسش نامه طرح‌واره یانگ و پرسش نامه شادکامی آکسفورد انجام شد. از نرم‌افزار spss نسخه 27 و آزمون‌های ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون هم‌زمان برای تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شد. نتایج: ضرایب مدل رگرسیونی نشان داد که از بین طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه، بریدگی و طرد (0/016-=β)، گوش‌به‌زنگی بیش از حد و بازداری (0/18-=β) و معیارهای سرسختانه/ عیب‌‌جویی افراطی (0/25-=β)، بی‌اعتمادی/ بدرفتاری (0/12-=β)، خودگردانی و عملکرد مختل (0/11-=β)، آسیب‌پذیری نسبت به ضرر یا بیماری (0/13-=β)، خویشتن‌داری و خود‌انضباطی ناکافی (0/12-=β)، دیگرجهت‌مندی شامل اطاعت (0/15-=β)، ایثار (0/14-=β) از لحاظ آماری معنی‌دار شدند و توانستند شادکامی پرستاران شاغل را به طور منفی پیش‌بینی نمایند. همچنین از بین طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه، طرحواره بی‌اعتمادی/ بدرفتاری (0/16-=β)، خود‌تحول‌نیافته (0/17-=β)، انزوای‌ اجتماعی/ بیگانگی (0/19-=β)، خودگردانی و عملکرد‌ مختل (0/22-=β) و گوش‌به‌زنگی بیش از حد و بازداری (0/27-=β) از لحاظ آماری معنی‌دار شدند و توانستند دلبستگی شغلی را پیش‌بینی نمایند. نتیجه­ گیری: با توجه با یافته‌های این پژوهش می‌توان بیان نمود که طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه از مهم‌ترین فاکتورها در کاهش شادکامی و دلبستگی شغلی پرستاران می‌باشد لذا باید تمهیدات لازم در این زمینه بکار گرفته شود Background & Aim: Nursing is one of the most important professions, which requires providing appropriate conditions to enhance happiness and professional interest among nurses working in hospitals. The present study aimed to predict professional interests and happiness among nurses in Bandar Abbas hospitals based on early maladaptive schemas. Methods: A total of 270 nurses working in hospitals in Bandar Abbas were selected through multistage cluster sampling. Data were collected using the Professional Interests Questionnaire, Young’s Schema Questionnaire, and the Oxford Happiness Questionnaire. Data analysis was conducted using SPSS version 26, applying Pearson correlation coefficients and regression analyses simultaneously. Results: Regression model coefficients showed that among early maladaptive schemas, separation/rejection (β=–0.16), hyper-vigilance and inhibition (β=–0.18) and unrelenting standards/over-criticism (β=–0.25), mistrust/abuse (β=–0.12), impaired autonomy and performance (β=–0.11), vulnerability to harm or illness (β=–0.13), insufficient self-control/self-discipline (β = –0.12), and other-directedness include of obedience (β=–0.15), self-sacrifice (β=–0.14) were statistically significant and negatively predicted nurses’ happiness. Furthermore, among early maladaptive schemas, mistrust/abuse (β=–0.16), un-evolved self (β=–0.17), social isolation/alienation (β=–0.19), impaired autonomy and performance (β=–0.22), and hyper-vigilance and inhibition (β= –0.27) were statistically significant and predicted professional interests significantly. Conclusion: The findings indicate that early maladaptive schemas are among the key factors contributing to reduced happiness and professional interest among nurses. Therefore, preventive and corrective strategies should be implemented to address these schemas in the nursing workforce. professional interests, happiness, early maladaptive schemas, nurses دلبستگی شغلی, شادکامی, طرحواره های ناسازگار اولیه, پرستاران 62 77 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1778-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/01/92025/04/172024/09/242025/01/192024/11/282025/02/3 1403/11/15 2025/05/182025/07/282025/01/292025/05/182025/04/202025/05/26 1404/3/5 Fereshte Mazhariazad Department of Nursing, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran فرشته مظهری آزاد abbasimendia1@thums.ac.ir 00319475328460016155 00319475328460016155 No گروه پرستاری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران Fatemeh Shanbepour Department of clinical psychology, Bandar Abbas Branch Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran فاطمه شنبه پور abbasimendiali@gmail.com 00319475328460016156 00319475328460016156 No گروه روانشناسی بالینی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران Ali Abbasi Mendi Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran علی عباسی مندی a.abasi87@ymail.com 00319475328460016157 00319475328460016157 No گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران Elahe Erami Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran الهه ارمی eramie1@thums.ac.ir 00319475328460016158 00319475328460016158 Yes گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران Mahsa Haji Mohammad Hosseini Centre for Online Health, Centre for Health Services Research, Faculty of Health, Medicine and Behavioural Sciences, The University of Queensland, Brisbane, QLD, Australia مهسا حاجی محمد حسینی 00319475328460016159 00319475328460016159 No مرکز سلامت آنلاین، مرکز تحقیقات خدمات سلامت، دانشکده پزشکی، سلامت و علوم رفتاری، دانشگاه کوئینزلند، بریزبن، استرالیا

en سلامت همراه در مدیریت مراقبت‌های مزمن: عصری جدید با ظهور هوش مصنوعی مولد زمینه و هدف: برخلاف مدل‌های تمایزی هوش مصنوعی، مدل‌های مولد توانایی خلق نمونه‌ها و پاسخ‌های خلاقانه را دارند که این ویژگی می‌تواند آغازگر دوره‌های جدید در زمینه سلامت همراه باشد و بطور قابل‌توجهی قابلیت‌های مدیریت بیماری‌های مزمن را ارتقاء دهد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر ظهور هوش مصنوعی مولد در حوزه سلامت همراه با تمرکز بر وضعیت کنونی و چالش‌های موجود است. روش ­ها: پژوهش حاضر بصورت مطالعه مروری نقلی با جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی PubMed، Scopus و GoogleScholar در بازه زمانی سال‌های ۲۰۱۹ الی ۲۰۲۴ میلادی و با استفاده از ترکیب واژه‌های مرتبط با سه مفهوم سلامت همراه، بیماری‌های مزمن و هوش مصنوعی مولد مطابق با استانداردهای جستجو برای هر پایگاه داده انجام شد. معیارهای ورود در این مطالعه شامل مقالاتی به زبان انگلیسی، با جمعیت هدف افراد بالای ۱۸ سال و تمرکز بر بررسی عملکرد هوش مصنوعی مولد در مدیریت بیماری‌های مزمن در حوزه سلامت همراه بود. نتایج: از مجموع ۱۲۶۸ مقاله یافت شده، ۳۹ مقاله مرتبط انتخاب و تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که ادغام هوش مصنوعی مولد در سلامت همراه به تشخیص زودهنگام بیماری کمک کرده و بیماران را با ابزارهای خودمدیریتی پیشرفته و دسترسی بهتر به منابع بهداشتی توانمند ساخته است. همچنین، این رویکردها مزایایی همچون مقرون به صرفه بودن، کاهش هزینه‌های مراقبتی و افزایش دسترسی به خدمات سلامت، به ویژه در جمعیت‌های محروم، دارند. با این وجود، چالش‌هایی نظیر نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی داده‌ها، سوگیری الگوریتمی، عدالت در توزیع مزایا، مسائل اخلاقی و پیچیدگی‌های فناوری نیز وجود دارد. نتیجه­ گیری: هوش مصنوعی مولد در سلامت همراه برای بهبود مدیریت بیماری‌های مزمن اهمیت بالایی دارد و نیازمند پژوهش‌های مستمر و همکاری نزدیک بین ارائه‌دهندگان خدمات بهداشتی، فناوران و نهادهای نظارتی است. ارتقاء کیفیت مراقبت و سلامت بیماران منوط به رفع چالش‌ها و موانع موجود پیشرو است. Background & Aim: Unlike discriminative artificial intelligence models, generative models possess the ability to create novel instances and creative responses. This unique feature could herald a new era in mobile health, significantly enhancing the capabilities for chronic disease management. The aim of this study is to examine the impact of the emergence of generative AI in the field of mobile health, focusing on the current status and associated challenges. Methods: This narrative review was conducted through a search of PubMed, Scopus, and Google Scholar databases for the years 2019–2024. A combination of keywords related to three main concepts—mobile health, chronic diseases, and generative artificial intelligence—was used according to each database’s search standards. Inclusion criteria consisted of English-language articles focused on adults (aged 18 and above) and studies addressing the role of generative AI in managing chronic diseases within mobile health applications. Results: Out of 1,268 initially identified articles, 39 relevant studies were selected and analyzed. The findings indicated that integrating generative AI into mobile health facilitates early disease diagnosis and empowers patients with advanced self-management tools and improved access to health resources. Moreover, such approaches are cost-effective, reduce healthcare expenses, and increase accessibility, particularly among underserved populations. However, challenges remain, including concerns about data privacy, algorithmic bias, equity in benefit distribution, ethical issues, and technological complexity. Conclusion: Generative artificial intelligence holds great potential for improving chronic disease management through mobile health technologies. Continued research and close collaboration among healthcare providers, technology experts, and regulatory organizations are essential. Enhancing care quality and patient health depends on addressing existing challenges and overcoming current barriers. Mobile health, mobile Technology, Artificial Intelligence, Generative artificial intelligence, Chronic disease management سلامت همراه, فناوری‌های همراه, هوش مصنوعی, هوش مصنوعی مولد, مدیریت بیماری مزمن 78 92 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2033-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/01/92025/04/172024/09/242025/01/192024/11/282025/02/32025/04/9 1404/1/20 2025/05/182025/07/282025/01/292025/05/182025/04/202025/05/262025/08/4 1404/5/13 Mohammad Hosseiniravandi Department of Health Information Technology, School of Allied Medical Sciences, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran محمد حسینی‌روندی hosseiniravandi.m@gmail.com 00319475328460016151 00319475328460016151 No گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران Mostafa Sheykhotayefeh Department of Health Information Technology, School of Allied Medical Sciences, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran مصطفی شیخ‌الطایفه sheykhotayefeh@gmail.com 00319475328460016152 00319475328460016152 No گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران Taleb Khodaveisi Department of Health Information Technology, School of Allied Medical Sciences, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran طالب خداویسی t.khodaveisi@gmail.com 00319475328460016153 00319475328460016153 Yes گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Elhamsadat Mousavinasab Department of Surgery, Medicine, Dentistry and Morphological Sciences with Interest in Transplantation, Oncology and Regenerative Medicine, EDUNEXT Network, University of Modena and Reggio Emilia (UNIMORE), Modena, Italy الهام سادات موسوی نسب elhamsadat.mousavinasab@studenti.unimore.it 00319475328460016154 00319475328460016154 No دکترای علوم یادگیری و فناوری دیجیتال،دپارتمان جراحی، پزشکی، دندانپزشکی و علوم مورفولوژیکی با گرایش پیوند، انکولوژی و پزشکی ترمیمی، شبکه EDUNEXT، دانشگاه مودنا و رجیو امیلیا (UNIMORE)، ایتالیا

fa تأثیر عسل بر شدت درد و بهبود اپیزیاتومی: مرور سیستماتیک زمینه و هدف: اپیزیاتومی به‌عنوان روشی برای وسیع ­تر کردن خروجی لگن با عوارضی مانند درد و صدمه به پرینه همراه می ­باشد، لذا مطالعه حاضر باهدف ارزیابی و تحلیل نتایج مطالعات انجام شده در مورد تأثیر عسل برشدت درد و بهبود زخم اپیزیاتومی به روش مرور سیستماتیک انجام گردید. روش ­ها: در این مطالعه مروری تمامی مطالعات مرتبط (بر اساس PRISMA) از پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر با کلیدواژه‌های اپیزیاتومی، عسل، درد، ترمیم زخم، پرینه و معادل انگلیسی آن‌ها بدون محدودیت زبانی و زمانی تا نوامبر 2024 جستجو شدند. ارزیابی کیفیت مطالعات کارآزمایی بالینی انجام شده با استفاده از مقیاس جداد انجام شد و مطالعاتی که نمره 3 یا بیشتر کسب کردند، وارد مطالعه شدند. تجزیه‌وتحلیل داده ­ها به‌صورت کیفی صورت گرفت. نتایج: در این مطالعه از مجموع 208 مقاله استخراج‌شده، هفت کارآزمایی بالینی واجد شرایط وارد مطالعه شدند. مقالات مربوط به تأثیر عسل برشدت درد و بهبود زخم اپیزیاتومی با حجم نمونه 981 نفر موردبررسی قرار گرفتند که نتایج این مطالعات نشان می‌دهد از میان سه مطالعه در زمینه تأثیر عسل بر درد اپیزیاتومی، تنها در یک مطالعه عسل باعث کاهش درد اپیزیاتومی شده است (0/001= P) ولی در مورد تأثیر عسل بر ترمیم زخم از میان پنج مطالعه بررسی شده، در چهار مطالعه عسل تأثیر مثبتی بر ترمیم زخم اپیزیاتومی داشته است (0/05>P). نتیجه ­گیری: عسل باعث بهبود ترمیم اپیزیاتومی می‌شود و به نظر می‌رسد عسل بر بهبود زخم اپیزیاتومی مؤثرتر بوده تا کاهش درد آن، گرچه نتیجه­ گیری قطعی نیازمند انجام مطالعات بیشتر است. Background & Aim: Episiotomy, as a surgical procedure to enlarge the pelvic outlet, may cause complications such as pain and perineal injury. This study aimed to evaluate and analyze previous research on the effect of honey on pain severity and episiotomy wound healing through a systematic review of clinical trials. Methods: In this systematic review (based on PRISMA guidelines), related studies were searched in authentic databases using the keywords episiotomy, honey, pain, wound healing, and perineum and their English equivalents, without language or time restrictions, until November 2024. The quality of clinical trials was assessed using the Haddad scale, and studies with a score of 3 or higher were included. Data were analyzed qualitatively. Results: Out of 208 retrieved articles, seven eligible clinical trials were included. These studies, involving a total of 981 participants, investigated the effect of honey on pain severity and episiotomy wound healing. Among three studies assessing the effect of honey on episiotomy-related pain, only one reported a significant reduction in pain (p=0.001). However, among five studies evaluating wound healing, four found that honey had a positive effect on episiotomy wound healing (p<0.05). Conclusion: Honey appears to promote episiotomy wound healing and may be more effective in enhancing wound recovery than in reducing pain severity. However, further well-designed studies are needed to draw definitive conclusions. Honey, Episiotomy, Pain, Perineum, Wound Healing عسل, اپیزیاتومی, درد, پرینه, زخم 93 109 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1996-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/01/92025/04/172024/09/242025/01/192024/11/282025/02/32025/04/92025/02/15 1403/11/27 2025/05/182025/07/282025/01/292025/05/182025/04/202025/05/262025/08/42025/06/1 1404/3/11 Morvarid Irani Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran مروارید ایرانی irani.morvarid@gmail.com 00319475328460015715 00319475328460015715 No گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران Seyyedeh Adeleh Rahmanian Department of Nursing, Shirvan Faculty of Nursing, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran سیده عادله رحمانیان adeleh.rahmanian@gmail.com 00319475328460015716 00319475328460015716 Yes گروه پرستاری- مامایی، دانشکده پرستاری شیروان، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران Maryam Aradmehr Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran مریم آرادمهر maryam.aradmehr@yahoo.com 00319475328460015717 00319475328460015717 No گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران