fa jalali 1404 9 1 gregorian 2025 12 1 13 4 online 1 fulltext

fa حذف فتوکاتالیستی آنیلین با استفاده از نانوکامپوزیت دی‌اکسید تیتانیوم/اکسید آهن/اکسیدگرافن از فاضلاب سنتتیک زمینه و هدف: یکی از مهم‌ترین ترکیبات هیدروکربن‌های آروماتیک، آنیلین می‌باشد که در زمینه‌های مختلف صنعتی، دارویی و شیمیایی کاربردهای گسترده‌ای دارد. با توجه به اثرات خطرناک آنیلین بر روی سلامت انسان و محیط، ‏محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌ای برای آب حاوی آنیلین وجود دارد. هدف از این مطالعه حذف فتوکاتالیستی آنیلین با استفاده از نانوکامپوزیت دی‌اکسید تیتانیوم/ اکسید آهن و اکسید گرافن می‌باشد. روش­ ها: در این مطالعه نانوکامپوزیت GO/Fe3O4/TiO2 سنتز شد. تأثیر پارامترهای مختلف مانند زمان واکنش، غلظت آنیلین، دوز نانوکامپوزیت،pH و شدت تابش بررسی و بازیابی و استفاده مجدد ازکاتالیست در چهار مرحله انجام شد. همچنین سینتیک واکنش و میزان مصرف انرژی محاسبه گردید. نتایج: نتایج نشان داد pH برابر با 7 و غلظت نانوکامپوزیت 0/8 گرم در لیتر و غلظت آنیلین 50 میلی‌گرم و زمان تماس 60 دقیقه به‌عنوان پارامترهای بهینه انتخاب و کارایی حذف در این شرایط برابر با 98/04 درصد بود. در زمان واکنش 10 و 90 دقیقه میزان مصرف انرژی به ترتیب برابر با 21/5 و 7/72 کیلووات ساعت بر مترمکعب به دست آمد. ثابت سرعت واکنش برابر با 0/049 بر دقیقه به دست آمد. همچنین 5/5 درصد کاهش در 4 مرحله بازیابی و استفاده مجدد از نانوکامپوزیت مشاهده شد. نتیجه­ گیری: با توجه به بازدهی مطلوب نانوکامپوزیت و با در نظر گرفتن سادگی جداسازی آن در یک میدان مغناطیسی خارجی و قابلیت استفاده مجدد از آن، می‌توان کاربردهای آینده نانوکامپوزیت را جهت تخریب آلاینده‌های آلی با ساختار شیمیایی مشابه توسعه داد.   Background & Aim: One of the most important compounds of aromatic hydrocarbons is aniline, which has wide applications in various industrial, pharmaceutical, and chemical fields. Due to the dangerous effects of aniline on human health and the environment, there are strict restrictions on water containing aniline. The aim of this study is to investigate the photocatalytic removal of aniline using a titanium dioxide/iron oxide and graphene oxide nanocomposite. Methods: In this study, a GO/Fe3O4/TiO2 nanocomposite was synthesized. The effects of different parameters, such as reaction time, aniline concentration, nanocomposite dose, pH, and radiation intensity were investigated. The catalyst was recovered and reused in four stages. In addition, reaction kinetics and energy consumption were calculated. Results: The results showed that the optimal parameters for the experiment were a pH of 7, a nanocomposite concentration of 0.8 g/L, an aniline concentration of 50 mg/L, and a contact time of 60 minutes, resulting in a removal efficiency of 98.04%. During the reaction times of 10 and 90 minutes, the energy consumption was equal to 21.5 and 7.72 kW/m3, respectively. The reaction rate constant was determined to be 0.049 1/min. Also, a 5.5% reduction was observed in the 4 stages of nanocomposite recovery and reuse. Conclusion: Considering the good performance of the nanocomposite, as well as its simplicity of separation in an external magnetic field and its reusability, the future applications of the nanocomposite can be developed for the degradation of organic pollutants with a similar chemical structure. GO/Fe3O4/TiO2 nanocomposite, Aniline, Energy consumption, Reaction, Kinetics, Photocatalytic degradation نانوکامپوزیت GO/Fe3O4/TiO2, آنیلین, مصرف انرژِی, سینتیک واکنش, تجزیه فتوکاتالیستی 1 16 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2062-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/06/27 1404/4/6 2025/10/26 1404/8/4 Aram Dokht Khatibi Department of Environmental Health Engineering, Health Promotion Research Center, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran آرام دخت خطیبی khatibi.aram@gmail.com 00319475328460015797 00319475328460015797 No گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات ارتقا سلامت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Gholamreza Sabaghi Student Research Committee, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran غلامرضا صباغی rezasabaghi20@gmail.com 00319475328460015798 00319475328460015798 No کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Davoud Balarak Department of Environmental Health Engineering, Health Promotion Research Center, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran داود بلارک dbalarak2@gmail.com 00319475328460015799 00319475328460015799 No گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات ارتقا سلامت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Ali Meshkinian Department of Occupational Health Engineering, Health Promotion Research Center, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran علی مشکینیان 00319475328460015800 00319475328460015800 No گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، مرکز تحقیقات ارتقا سلامت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Reza Mohammadpour Student Research Committee, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran رضا محمدپور mohammadpour.re@gmail.com 00319475328460015801 00319475328460015801 No کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Ferdos Kord Mostafapour Department of Environmental Health Engineering, Health Promotion Research Center, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran فردوس کرد مصطفی پور ferdos_66@yahoo.com 00319475328460015802 00319475328460015802 Yes گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات ارتقا سلامت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

fa فراوانی هیپربیلی روبینمی برگشتی در نوزادان بستری شده در بیمارستان‌های تابعه دانشگاه آزاد واحد پزشکی تهران زمینه و هدف: هایپربیلی‌روبینمی یکی از مشکلات شایع و جدی در نوزادان است که 60 درصد نوزادان ترم و 80 درصد نوزادان نارس را در هفته اول زندگی درگیر می‌کند. هایپربیلی‌روبینمی برگشتی می‌تواند منجر به عوارض جدی مانند مسمومیت با بیلی‌روبین، انسفالوپاتی و بستری مجدد شود که فشار اقتصادی زیادی بر سیستم بهداشتی وارد می‌کند. روش ها: این مطالعه توصیفی-تحلیلی به صورت گذشته‌نگر بر روی پرونده‌های پزشکی 144 نوزاد بستری‌شده به دلیل هایپربیلی‌روبینمی در بیمارستان‌های تابعه دانشگاه آزاد تهران طی سال‌های 1399–1395 انجام شد. متغیرهای مورد تحلیل شامل سن مادر، جنسیت نوزاد، سن بارداری، وزن تولد، تغذیه انحصاری با شیر مادر، ناسازگاری گروه خونی و Rh، سپسیس و همولیز بودند. داده‌ها با استفاده از تست‌های آماری توصیفی، آزمون کای اسکوئر و تی تست توسط نرم‌افزار spss 26 انجام شد. نتایج: نتایج مطالعه نشان داد که 18/1 درصد نوزادان دچار هایپربیلی‌روبینمی برگشتی بودند. رابطه معناداری بین این عارضه و جنسیت (0/14= p) یا سن مادر ( 0/494= p) یافت نشد. با این حال، رابطه معناداری بین هایپربیلی‌روبینمی برگشتی و ناسازگاری گروه خونی و Rh  (0/001> p)، سپسیس (0/001> p)، همولیز (0/001> p)، وزن تولد (0/001> p)، سن بارداری (0/035=p)  و تغذیه انحصاری با شیر مادر (0/002= p) مشاهده شد. نتیجه­ گیری: توجه به عوامل مرتبط با هایپربیلی‌روبینمی برگشتی بر تشخیص زودهنگام و مداخلات هدفمند برای پیشگیری از عوارض مرتبط مثمر هستند. در این مطالعه نوع تغذیه، ناسازگاری گروه خونی و شرایط سلامت نوزاد به عنوان عوامل مرتبط با هایپربیلی‌روبینمی برگشتی معرفی شدند. Background & Aim: Hyperbilirubinemia is a common and critical neonatal issue, affecting 60% of term and 80% of preterm infants in the first week of life. Recurrent hyperbilirubinemia can lead to serious complications like bilirubin toxicity, encephalopathy, and rehospitalization, which increase healthcare costs. Methods: This descriptive-analytical study reviewed medical records of 144 neonates readmitted for hyperbilirubinemia in Tehran Azad University hospitals (2016–2020). Variables analyzed included maternal age, neonate gender, gestational age, birth weight, exclusive breastfeeding, blood group and Rh incompatibility, sepsis, and hemolysis. Results: It was revealed that 18.1% of neonates had recurrent hyperbilirubinemia, with no significant association with gender (p=0.140) or maternal age (p=0.494). Significant relationships were found between recurrent hyperbilirubinemia and blood group and Rh incompatibility (p<0.001), sepsis (p<0.001), hemolysis (p<0.001), birth weight (p<0.001), gestational age (p=0.035), and exclusive breastfeeding (p=0.002). Conclusion: The study highlights that 18.1% of neonates experienced recurrent hyperbilirubinemia, emphasizing its association with factors like feeding type, blood group incompatibility, and neonatal health conditions. However, maternal age and gender were not significant predictors. These findings underscore the need for early detection and targeted interventions to prevent complications associated with hyperbilirubinemia. Reversible hyperbilirubinemia, Infant, Hemolysis, Sepsis هایپر بیلی روبینمی برگشتی, نوزادان, همولیز, سپسیس 17 25 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1969-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/06/272025/07/26 1404/5/4 2025/10/262025/11/22 1404/9/1 Maryam Sahafian Faculty of medicine, TeMS.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran مریم صحافیان Maryam_sahafian@yahoo.com 00319475328460016139 00319475328460016139 No گروه پزشکی، دانشکده پزشکی، علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Marjan Mohammadnuri Department of pediatric, faculty of Medicine, TeMS.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran مرجان محمد نوری mmohammadnuri@yahoo.com 00319475328460016140 00319475328460016140 No گروه اطفال، دانشکده پزشکی، علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Parisa Shojaei Department of Community Medicine, TeMS.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran پریسا شجاعی shojaee7@gmail.com 00319475328460016141 00319475328460016141 Yes گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Parvaneh Hassani Department of Diagnostic Radiology and Nuclear Medicine, University of Maryland, School of Medicine, Baltimore, MD, USA پروانه حسنی Parvanehassani@gmail.com 00319475328460016142 00319475328460016142 No گروه رادیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه مریلند،بالتیمور، مریلند،ایالات متحده آمریکا

fa تأثیر تمرین تناوبی با شدت بالا بر سطوح پروتئین‌های CPT1a و SREBP1c کبدی در رت‌های نر نژاد ویستار زمینه و هدف: لیپولیز و لیپوژنز کبدی با تنظیم متابولیسم چربی و گلوکز می‌تواند به بهبود مقاومت به انسولین کمک کند. فعالیت ورزشی به‌عنوان یک راهکار مؤثر نقش مهمی در افزایش سطوح پروتئین‌های CPT1a و کاهش میزان پروتئین SREBP1c و پیشگیری از عوارض بیماری دیابت نوع دو و چاقی دارند. لذا هدف مطالعه حاضر بررسی اثر تمرین تناوبی با شدت بالابر سطوح پروتئین‌های CPT1a وSREBP1c در بافت کبد رت‌های نر نژاد ویستار بود. روش ­ها: در این تحقیق 12 سر رت ویستار انتخاب شدند. رت‌ها به‌طور تصادفی به دو گروه ورزشی و کنترل تقسیم شدند. موش‌های گروه کنترل تا پایان پژوهش، رژیم غذایی استاندارد تغذیه کردند. گروه ورزشی طبق یک پروتکل تمرین تناوبی با شدت بالا (HIIT)، به مدت 10 هفته تمرین هوازی انجام دادند. 48 ساعت بعد از آخرین جلسه تمرینی، رت‌ها بی‌هوش شدند و بافت کبد برای بررسی سطوح پروتئینی CPT1a و SREBP1c استخراج شد. بررسی‌های هیستوپاتولوژیک بافت کبد با استفاده از رنگ‌آمیزی H&E و میزان پروتئین‌ها با اســتفاده از تکنیک وسترن بلات اندازه‌گیری شد. مقایسه دو گروه با استفاده از آزمون t مستقل با در نظر گرفتن سطح معنی‌داری (p<0.05) و با نرم‌افزار SPSS.version 19 انجام‌گرفت. نتایج: نتایج مطالعه حاکی از وجود نشانه‌هایی از تجمع چربی داخل سلولی (استئاتوز)، سلول‌های بالونی‌شده و ساختار نامنظم هپاتوسیت‌ها در مقایسه با گروه تمرین ورزشی بود. همچنین تراکم هپاتوسیت‌ها در گروه تمرین ورزشی نسبت به گروه کنترل حفظ شده بود و نشانه‌ای از آسیب واضح بافتی مشاهده نگردید. از نظر سطوح پروتئینی نتایج مطالعه نشان داد 10 هفته HIIT باعث کاهش معنادار سطوح پروتئین SREBP1c (p=0.04) و افزایش معنادار سطوح پروتئین CPT1a (p=0.02) در رت‌های تمرینی نسبت به رت‎‌های کنترل شد. نتیجه­ گیری: HIIT اثرات مثبتی از طریق کاهش فرایند لیپوژنز و افزایش فرایند لیپولیز کبدی بر بهبود متابولیسم کبدی دارد و باعث پیشگیری اثرات مضر بیماری دیابت نوع دو و چاقی می‌شود. این یافته‌ها بر اهمیت طراحی برنامه‌های تمرینی با در نظر گرفتن تنظیمات متابولیکی کبدی تأکید دارد. Background & Aim: Lipolysis and hepatic lipogenesis can help improve insulin resistance by regulating lipid metabolism and glucose. Exercise, as an effective strategy, plays an important role in increasing of CPT1a and reducing of SREBP1c protein levels and preventing complications of type 2 diabetes and obesity. Therefore, the aim of the present study was to investigate the effect of high-intensity interval training on CPT1a and SREBP1c protein levels in the liver tissue of male Wistar rats. Methods: In this study, 12 Wistar rats were selected. The rats were randomly divided into two exercise groups and a control group. The control group was fed a standard diet until the end of the study. The exercise group performed aerobic exercise for 10 weeks according to a high-intensity interval training (HIIT) protocol. 48 hours after the last exercise session, the rats were anesthetized and liver tissue was extracted to examine CPT1a and SREBP1c protein levels. The protein levels were quantified using the Western blot technique. Comparison of the two groups was performed using independent t-test, considering the significance level (p<0.05) and using SPSS version 19 software. Results: The results of the study indicated signs of intracellular fat accumulation (steatosis), ballooned cells, and irregular hepatocyte structure compared to the exercise group. Also, hepatocyte density was maintained in the exercise group compared to the control group, and no signs of obvious tissue damage were observed. The results showed that 10 weeks of HIIT significantly reduced the levels of SREBP1c (p=0.04), and significantly increased the levels of CPT1a protein in exercise rats compared to the control rats (p=0.02). Conclusion: The results of the study indicate that HIIT has positive effects on improving liver metabolism by reducing lipogenesis and increasing hepatic lipolysis, and prevents the harmful effects of type 2 diabetes and obesity. Exercise training, Lipolysis, Lipogenesis, CPT1a, SREBP1c تمرینات ورزشی, لیپولیز, لیپوژنز, CPT1a, SREBP1c 26 36 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1825-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/06/272025/07/262025/08/23 1404/6/1 2025/10/262025/11/222025/11/25 1404/9/4 Saideh Ahmadinejad Department of Sport Sciences, Faculty of Humanities, University of Kashan, Kashan, Iran سعیده احمدی نژاد saideahmadi32@gmail.com 00319475328460015807 00319475328460015807 No گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران Fatemeh Kazeminasab Department of Sport Sciences, Faculty of Humanities, University of Kashan, Kashan, Iran فاطمه کاظمی نسب f_kazemi85@yahoo.com 00319475328460015808 00319475328460015808 Yes گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

fa فراوانی مصرف آسپرین و علل آن در جمعیت بالای 20 سال شهرستان گناباد در سال 1403 زمینه و هدف: تحقیقات نشان می‌دهد مصرف آسپرین به‌صورت خوددرمانی در گروه‌های در معرض خطر ، گسترده است. با توجه به عوارض متفاوت با درجات مختلف مصرف آسپرین، توجه به نحوه مصرف  و بررسی وضعیت مصرف خودسرانه این دارو حائز اهمیت است. مطالعه حاضر باهدف بررسی شیوع مصرف آسپرین در جمعیت بالای 20 سال شهر گناباد ، میزان خودسرانه مصرف کردن و علل آن طراحی شد. روش ­ها: در این مطالعه توصیفی مقطعی 385 نفر از افراد بالای 20 سال سطح شهر گناباد موردبررسی قرار گرفتند. معیارهای ورود تمایل به ورود به مطالعه، سن بالای 20 سال، نداشتن اختلال شناختی ادراکی بود. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش نامه پژوهشگر ساخته بود. روش نمونه‌گیری در سطح شهر گناباد به‌صورت طبقه‌ای تصادفی از هر سه مرکز و برای مراکز روستایی به‌صورت خوشه‌ای سه روستا انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 16 و با استفاده از آزمون‌های آماری اسپیرمن و کای اسکوئر در سطح معنی‌داری کمتر از 5 درصد مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج: میانگین و انحراف معیار سن واحدهای پژوهش 13/79 ± 40/65 بود. 50/4‌% مؤنث، 86/5 ‌% متأهل و 79/9% ساکن شهر بودند. نتایج نشان داد مصرف کلی آسپرین (اعم از مصرف خودسرانه و یا طبق دستور پزشک) 15/6% (تعداد 60 نفر) بود. از این مقدار، 33/3% مربوط به مصرف خودسرانه بود. همچنین یافته‌ها نشان داد 85% کسانی که آسپرین را به‌صورت خودسرانه مصرف می‌کردند، از عوارض آن ناآگاه بودند. از بین دلایل مصرف خودسرانه آسپرین، احساس بی‌خطر بودن آسپرین بیشترین فراوانی داشت. نتیجه­ گیری: با توجه به نتایج مطالعه حاضر و مشخص شدن دلایل مصرف خودسرانه،  به نظر می‌رسد اطلاع‌رسانی به عموم افراد جامعه جهت ارتقا آگاهی آنان از عوارض مصرف خودسرانه دارو به‌ویژه آسپرین، ضروری می‌باشد. Background & Aim: This study aimed to investigate the prevalence of aspirin use among individuals over 20 years old in Gonabad City, as well as the rate of self-medication and the reasons for its use. Methods: A descriptive cross-sectional study was conducted with 385 participants over the age of 20 in Gonabad City. The inclusion criteria were willingness to participate in the study, age over 20 years, and no cognitive-perceptual impairment. The sampling method in Gonabad City was stratified random sampling from all three centers, while for rural centers, a cluster sampling method was used to select three villages. The data were analyzed using SPSS version 16 and Spearman’s and Chi-square statistical tests at a significance level of less than 5%. Results: The mean age of the research units was 40.65 ± 13.79, with a standard deviation. 50.4% of the units were female, and 86.5% were married. The results showed that 15.6% (60 people) of the participants consumed aspirin, whether self-prescribed or directed by a physician. Among this group, 33.3% were related to self-prescribed consumption. Also, the findings showed that 85% of those who self-prescribed aspirin were unaware of its side effects. The most common reason for self-prescribing aspirin was the belief that it was safe. Conclusion: According to the results of the present study and reasons identified for self-prescription, it appears necessary to inform the general public about the side effects of self-prescribing drugs, especially aspirin. Drug use, Self-medication, Aspirin دارو, مصرف خودسرانه دارو, آسپرین 37 50 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2079-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/06/272025/07/262025/08/232025/07/12 1404/4/21 2025/10/262025/11/222025/11/252025/11/19 1404/8/28 Mohammad Hosein Hojjati Student research committee, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran محمدحسین حجتی e.hojjati5648@gmail.com 00319475328460015809 00319475328460015809 No کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران Arash Hamzei Department of Anesthesiology, School of Medicine, Bohlool Hospital, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran آرش حمزه ای Hamzehee.arash@gmail.com 00319475328460015810 00319475328460015810 No گروه بیماری‌های جراحی، دانشکده پزشکی، بیمارستان بهلول، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران Mehrsa Basiri Moghaddam Department of Nursing, School of Nursing, Nursing Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran مهرسا بصیری مقدم k.basiri@gmu.ac.ir 00319475328460015811 00319475328460015811 Yes گروه پرستاری، دانشکده پرستاری، مرکز تحقیقات پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران

fa بررسی ارتباط هوش هیجانی با صلاحیت بالینی در دانشجویان پرستاری: یک مطالعه مقطعی زمینه و هدف: هوش هیجانی برای تکامل، انسجام هویت و صلاحیت حرفه‌ای بسیار مهم است. صلاحیت بالینی در حرفه پرستاری به عنوان رشته‌ای بالینی از جایگاهی منحصر به فرد برخوردار است. مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط بین هوش هیجانی و صلاحیت بالینی دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی خلخال در سال 1403 انجام شد. روش ­ها: این پژوهش از نوع مقطعی بود که بر روی 168 دانشجوی پرستاری در حال تحصیل با نمونه‌گیری به روش سرشماری از سال دوم، سوم و چهارم رشته پرستاری در دانشکده علوم پزشکی خلخال در سال تحصیلی 1403-1402 انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها در این پژوهش مقیاس هوش هیجانی بار- آن(I-EQ) و پرسشنامه ارزیابی صلاحیت بالینی لئو (2007) بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS نسخه 23 تجزیه و تحلیل شد. سطح معنی‌داری کمتر از 0/05 مد نظر قرار گرفت. نتایج: در این پژوهش 168 دانشجوی کارشناسی پرستاری دانشکده علوم پزشکی خلخال شرکت کردند که 104 نفر (61/8%) از آنان زن، 27 نفر (15/5%) بومی و 141 نفر (84/5%) غیربومی بودند. میانگین سنی دانشجویان 6/65±22/2 بود. میانگین و انحراف معیار نمره هوش هیجانی دانشجویان پرستاری 32/08 ± 319/97 و صلاحیت بالینی 29/2 ± 229/76 بود. بین هوش هیجانی باصلاحیت بالینی همبستگی مثبت و معناداری وجود داشت (0/634=r، 0/05>P). نتیجه­ گیری: با توجه به اینکه کسب صلاحیت‌های بالینی توسط دانشجویان نقش چشمگیری در موفقیت شغلی آنان در آینده دارد و با توجه به ارتباط مستقیم هوش هیجانی باصلاحیت بالینی، ضروری است اساتید برنامه‌هایی برای ارتقای هوش هیجانی ارائه دهند. علاوه بر این، نیاز به توسعه استراتژی‌ها و جلسات آموزشی و کارگاه‌های آموزشی مؤثر با توجه به عوامل جمعیت‌‌شناختی برای افزایش سطح هوش هیجانی در بین دانشجویان پرستاری را برجسته می‌کند. Background & Aim: Emotional intelligence is crucial for the development of identity coherence, and professional competence. Since clinical competence has a unique position in the nursing profession as a clinical discipline. the present study aimed to investigate the relationship between emotional intelligence and clinical competence among nursing students at Khalkhal University of Medical Sciences. Methods: This cross-sectional study was conducted on 168 nursing students selected concensusly from the second, third, and fourth years of nursing at Khalkhal School of Medical Sciences during the academic year 2023-2024. The data collection tools used in this study were the Bar-On Emotional Intelligence Scale (I-EQ) and the Leo Clinical Competency Assessment Questionnaire (2007). Data were analyzed using SPSS version 23 statistical software and descriptive statistical analyses, Pearson correlation coefficient, and t-test (P < 0.05). Results: In this study, 168 undergraduate nursing students from Khalkhal School of Medical Sciences participated, of whom 104 (61.8%) were female, 27 (15.5%) were native and 141 (84.5%) were non-native. The average age of the students was 22.65 ± 2.24. The mean and standard deviation of the emotional intelligence score of the nursing students were 319.97 ± 32.08, and for clinical competence, it was 229.76 ± 2.29. A positive and significant correlation was found between emotional intelligence and clinical competence (R = 0.634, P < 0.05). Conclusion: The acquisition of clinical qualifications plays a crucial role in students' future career success due to the direct correlation between emotional intelligence and clinical competence. Therefore, it is necessary for professors to provide programs that improve specific aspects of emotional intelligence. In addition, there is a need to develop effective strategies, educational sessions and workshops to address demographic factors to increase the level of emotional intelligence among nursing students. Emotional intelligence, Clinical competence, Nursing students هوش هیجانی, صلاحیت بالینی, دانشجویان پرستاری 51 61 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1428-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/06/272025/07/262025/08/232025/07/122025/05/4 1404/2/14 2025/10/262025/11/222025/11/252025/11/192025/09/10 1404/6/19 Kobra Ghorbanzadeh Department of Nursing, Khalkhal University of Medical Sciences, Khalkhal, Iran کبری قربانزاده ghorbanzadec@gmail.com 00319475328460015812 00319475328460015812 Yes گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی خلخال، خلخال، ایران Elham Sepahvand Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Social Determinants of Health Research Center, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran الهام سپهوند El.sepahvand@yahoo.com 00319475328460015813 00319475328460015813 No گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، مرکز تحقیات سلامت و علوم اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، لرستان، ایران Mohammad Salehzadeh Student Research Committee, Khalkhal University of Medical Sciences, Khalkhal, Iran محمد صالح زاده mohammad.salhzd@gmail.com 00319475328460015814 00319475328460015814 No کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی خلخال، خلخال، ایران Mohammad Eghbali Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran محمد اقبالی Eghbali.msn@gmail.com 00319475328460015815 00319475328460015815 No گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران

fa مقایسه جو عاطفی خانواده و دلزدگی زناشویی در اعضای خانواده‌ بیماران در حال درمان با متادون با افراد مبتلا به اختلال وابستگی به مواد زمینه و هدف: اختلال وابستگی به دارو کل زندگی فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ بنابراین، هدف پژوهش حاضر مقایسه جو عاطفی خانواده و دلزدگی زناشویی بین افراد درحال درمان با متادون با مبتلایان به اعتیاد به مواد بود. روش ­ها: این مطالعه به روش علی- مقایسه‌ای، مقطعی و با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس انجام شد. جامعه آماری شامل زنان و فرزندان نوجوان بیماران مرد مراجعه‌کننده به مرکز ترک اعتیاد «نجات» در شهر مشهد در زمستان ۱۴۰۳ بود. پرسش نامه‌های این پژوهش، پرسش نامه جمعیت‌شناختی، دلزدگی زناشویی پاینز (1996) و جو عاطفی خانواده هیل برن (1964) بودند. تحلیل داده‌ها با استفاده از تست‌های آماری توصیفی- تحلیلی توسط نسخه 28 نرم افزار آماری SPSS در سطح معنی‌داری (P<0/05) تحلیل شدند. نتایج: در این پژوهش، ۱۰۰ نوجوان (میانگین سنی = 2/1 ±15/2 سال) و ۱۰۰ زن (میانگین سنی = 8/3 ± 40/1 سال) در گروه تحت درمان و ۱۰۰ نوجوان (1/3 ± 15/5 سال) و ۱۰۰ زن (8/5 ± 42/1 سال) در گروه بدون درمان بررسی شدند. تحلیل واریانس نشان داد که بین جو عاطفی خانواده در بین نوجوانانی که پدر آن‌ها در حال درمان با ‏متادون بود با نوجوانانی که پدر آن‌ها مبتلا‌‌‌ به اعتیاد بود (0/05Power=، 0/005η²=، 0/05p<،0/131= (197 و 1)F) و بین دلزدگی زناشویی زنانی که همسر آن‌ها تحت درمان با ‏متادون و زنان افراد مبتلا به اعتیاد بدون درمان با متادون (0/07Power=، 0/007η²=، 0/05p<،0/183= (197 و 1)F) تفاوت معناداری وجود دارد. نتیجه­ گیری: با توجه به این‌که درمان با متادون در مبتلایان به اختلال وابستگی به مواد، جو عاطفی خانواده را بهبود و دلزدگی زناشویی را کاهش می‌دهد؛ لذا پیشنهاد می‌گردد این اثرات درمانی در جلسات انگیزشی و روانشناسی مراکز ترک اعتیاد مورد استفاده قرار گیرد.   Background & Aim: Substance use disorder comprehensively affects on individual's life. Therefore, this study aimed to compare the family emotional climate and marital burnout between individuals undergoing methadone maintenance treatment and those with drug addiction. Methods: This cross-sectional comparative study was conducted using convenience sampling. The statistical population included women and adolescent children of male patients referred to the "Nejat" addiction treatment center in Mashhad in the winter of 1403. The research instruments included a demographic questionnaire, the Pines Marital Burnout Scale (1996), and the Hillburn Family Emotional Climate Scale (1964). The collected data were analyzed using SPSS software version 28 at a significance level of P < 0.05.. Results: The study included 100 adolescents (mean age = 15.2 ± 2.1 years) and 100 women (mean age = 40.1 ± 8.3 years) in the treatment group, and 100 adolescents (mean age = 15.5 ± 2.3 years) and 100 women (mean age = 42.1 ± 8.5 years) in the non-treatment group. Analysis of variance revealed no significant differences in family emotional climate between adolescents whose fathers were undergoing methadone treatment and those with addicted fathers (p > 0.50, F(1, 197) = 0.13), nor in marital burnout between women whose spouses were receiving methadone treatment and those with untreated addicted spouses (p > 0.50, F(1, 197) = 0.18). Conclusion: It is recommended that addiction treatment center administrators organize educational sessions to raise awareness about the effects of methadone treatment on family emotional climate and marital burnout. Marital Burnout, Family Emotional Climate, Methadone Maintenance Treatment, Substance Use Disorder دلزدگی زناشویی, جو عاطفی خانواده, درمان با متادون, اختلال وابستگی به مواد 62 72 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-509-3&slc_lang=fa&sid=1 2025/06/272025/07/262025/08/232025/07/122025/05/42025/04/9 1404/1/20 2025/10/262025/11/222025/11/252025/11/192025/09/102025/08/14 1404/5/23 Narges Dabbagh Sabzevari Department of Psychology, Hakim Toos Higher Education Institute, Mashhad, Iran نرگس دباغ سبزواری da.narges7977@gmail.com 00319475328460015817 00319475328460015817 No گروه روان شناسی بالینی، موسسه آموزش عالی حکیم طوس، مشهد، ایران Azadeh Mahvelati Department of Psychology and Counseling, Imam Reza International University, Mashhad, Iran آزاده محولاتی azadeh.mahvelati@imamreza.ac.ir 00319475328460015816 00319475328460015816 Yes گروه روان شناسی و مشاوره، دانشگاه بین‌المللی امام رضا علیه‌السلام، مشهد، ایران Zahra Alizadeh Birjandi Department of Psychology and Counseling, Imam Reza International University, Mashhad, Iran زهرا علیزاده بیرجندی zahra.alizadeh.83@gmail.com 00319475328460015818 00319475328460015818 No گروه روان شناسی و مشاوره، دانشگاه بین‌المللی امام رضا علیه‌السلام، مشهد، ایران

fa پیشگویی‌کننده‌های فعالیت های روزانه و ابزاری زندگی در سالمندان شهر زاهدان سال1403 زمینه و هدف: کیفیت زندگی سالمندان تا حد زیادی به انجام تکالیف روزانه وابسته می­ باشد. شناسایی عوامل مرتبط با این فعالیت­ها اهمیت بسزایی دارد. این مطالعه باهدف تعیین وضعیت فعالیت­ های روزانه و ابزاری زندگی سالمندان شهر زاهدان و شناخت عوامل پیشگویی ­کننده آن در سال 1403 طراحی شد. روش ­ها: این مطالعه مقطعی روی 324 سالمند 60 سال و بالاتر شهر زاهدان در سال 1403 انجام شد. نمونه­ گیری به روش خوشه­ ای چند‌‌مرحله ­ای صورت گرفت. روش و ابزار جمع ­آوری داده­ ها به ترتیب شامل مصاحبه و پرسشنامه ­های استاندارد فعالیت­ های روزانه و ابزاری زندگی بود. داده ­ها در نرم‌افزار STATA.17 با استفاده از آزمون­ مجذورکای و رگرسیون لجستیک در سطح معنی‌داری 0/05 آنالیز شدند. نتایج: میانگین سنی شرکت­ کنندگان 8/18±70/84 بود که 52/2% (169 نفر) از آنان زن بودند. نتایج نشان داد که 90/7% (294 نفر) و 50/9% (165 نفر) به ترتیب در فعالیت ­های روزانه و ابزاری زندگی مستقل بودند. بیش­ترین استقلال در این فعالیت­ ها به ترتیب مربوط به غذا خوردن (95/1%) و استفاده از تلفن (66/1%) بود. نتایج به‌دست‌آمده از رگرسیون لجستیک نشان داد که فعالیت­ های روزانه زندگی با سن (0/93OR=)، فعالیت‌بدنی (0/13OR=) و مصرف سیگار (0/12OR=) ارتباط دارد (0/05>P). همچنین، فعالیت­ های ابزاری زندگی با سن (0/94OR=)، فعالیت­ بدنی (0/18OR=)، مصرف سیگار (0/51OR=)، وضعیت بیمه (2/47OR=) و وضعیت اقتصادی-­اجتماعی بالا و متوسط (4/27OR=، 2/29OR=) ارتباط معنی­ دار آماری داشت (0/05>P). نتیجه­ گیری: متغیرهای جمعیت شناختی، اجتماعی و سبک زندگی تأثیر بسیاری بر فعالیت‌های روزانه و ابزاری زندگی سالمندان دارند. با توجه به این عوامل، می‌توان استراتژی‌های مناسبی برای ارتقاء سطح فعالیت‌ها و ایجاد سالمندی پویا تدوین کرد. Background & Aim: The quality of life for the elderly is largely dependent on the performance of daily activities. It is crucial to identify factors associated with these activities. This study aimed to assess the status of daily and instrumental activities of living among the elderly in Zahedan city and to identify predictive factors in 2024. Methods: This cross-sectional study was conducted on 324 elderly individuals aged 60 and above in Zahedan in 2024. Sampling was performed using a multi-stage cluster method. The methods and tools for data collection sequentially comprised interviews and standardized questionnaires on daily and instrumental activities. Data were analyzed using the Chi-square test and logistic regression in STATA 17 at a significance level of 0.05. Results: The mean age of the participants was 70.84±8.18 years, with 52.2% (169 individuals) being female. Results indicated that 90.7% (294 individuals) and 50.9% (165 individuals) were independent in daily and instrumental activities, respectively. The highest independence in these activities was related to eating (95.1%) and using the telephone (66.1%). Findings from logistic regression analysis showed that activities of daily living were associated with age (OR=0.93), physical activity (OR=0.13), and smoking (OR=0.12) (P<0.05). Also, instrumental activities of daily living were significantly associated with age (OR=0.94), physical activity (OR=0.18), smoking (OR=0.51), insurance status (OR=2.47) and high and medium socioeconomic status (OR=4.27, OR=2.29) (P<0.05). Conclusion: Socio-demographic and lifestyle variables have a great impact on the daily and instrumental activities of the elderly. Considering these factors, appropriate strategies can be developed to enhance activity levels and promote dynamic aging. Elderly, Activities of daily living, Instrumental activities of daily living, Predictive factors سالمندان, فعالیت های روزانه زندگی, فعالیت های ابزاری روزانه زندگی, عوامل پیشگویی کننده 73 86 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2054-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/06/272025/07/262025/08/232025/07/122025/05/42025/04/92025/03/10 1403/12/20 2025/10/262025/11/222025/11/252025/11/192025/09/102025/08/142025/07/12 1404/4/21 Shima Khosravi Student Research Committee, School of Health, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran شیما خسروی shii.khosravi@gmail.com 00319475328460015819 00319475328460015819 No کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Abolfazl Payandeh Department of Biostatistics and Epidemiology, Infectious Diseases and Tropical Medicine Research Center, School of Health, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran ابوالفضل پاینده payandeh61@gmail.com 00319475328460015820 00319475328460015820 No گروه آمار و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی و گرمسیری، پژوهشکده علوم سلولی مولکولی در بیماری‌های عفونی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Seyed Mehdi Tabatabaei Department of Biostatistics and Epidemiology, Health Promotion Research Center, School of Health, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran مهدی طباطبایی zu.healthdeputy@gmail.com 00319475328460015821 00319475328460015821 No گروه آمار و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، ایران Hossein Ansari Department of Biostatistics and Epidemiology, Health Promotion Research Center, School of Health, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran حسین انصاری ansarih88@gmail.com 00319475328460015822 00319475328460015822 Yes گروه آمار و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، ایران

fa کاربرد ابزارهای مبتنی بر فناوری اطلاعات در بهینه سازی تجویز و مصرف آنتی بیوتیک‌ها: یک مطالعه مروری نقلی زمینه و هدف: تجویز آنتی ­بیوتیک در جهان در حال گسترش است و استفاده غیرمقتضی از آنتی‌بیوتیک­ ها می­ تواند منجر به ایجاد چالش­ های بزرگی در نظام مراقبت سلامت شود. یکی از راهبردهای توصیه شده برای پیشگیری از استفاده بیش از حد آنتی‌بیوتیک­ ها، پایش تجویز آن‌ها می­باشد. هدف از انجام این مطالعه، معرفی کاربرد ابزارهای مبتنی بر فناوری اطلاعات در بهینه‌سازی تجویز و مصرف آنتی­ بیوتیک ­ها بود. روش­ ها: این مطالعه به صورت مروری نقلی با جستجو در پایگاه‌های داده الکترونیکی Web of Science، PubMed  وScopus  در بازه زمانی 2013 تا 2023 میلادی و با استفاده از ترکیب کلیدواژه‌های مرتبط با فناوری اطلاعات و آنتی‌بیوتیک مطابق با استانداردهای جستجو برای هر پایگاه داده انجام شد. معیارهای ورود در این مطالعه شامل مقالات به زبان فارسی و انگلیسی، بدون محدودیت نوع مطالعه بود. فرآیند انتخاب و غربالگری مقالات در چهار مرحله شامل شناسایی و حذف موارد تکراری، غربالگری اولیه عناوین و چکیده‌ها، بررسی متن کامل مقالات واجد شرایط و جستجوی دستی فهرست منابع مقالات منتخب انجام شد. نتایج: از 801 مطالعه بازیابی شده، 46 مقاله مرتبط انتخاب و تحلیل شدند. در تحلیل داده‌ها 9 دسته ابزار مبتنی بر فناوری اطلاعات در پایش استفاده از آنتی ­بیوتیک ­ها شناسایی شد که شامل پرونده الکترونیکی پزشکی، سیستم‌های پشتیبان تصمیم‌گیری بالینی، سیستم‌های تایید الکترونیکی، سیستم‌های نظارت و پیشگیری از عفونت، سیستم‌های الکترونیکی مدیریت تجویز دارو، بازخورد الکترونیکی عملکرد به پزشکان، سلامت از راه دور، اپلیکیشن‌های تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی آنلاین می‌باشد. نتیجه­ گیری: ابزارهای مبتنی بر فناوری اطلاعات با فراهم‌سازی اطلاعات دقیق و به‌موقع می‌توانند به بهینه‌سازی مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها، افزایش تطابق با دستورالعمل‌ها و کاهش عوارض جانبی کمک کنند. اثربخشی این ابزارها به زیرساخت فناوری، آموزش کاربران و حمایت سیاستگذاران وابسته است. با توجه به محدود بودن شواهد در کشورهای با منابع محدود، انجام مطالعات بومی‌سازی‌شده و کارآزمایی‌های بالینی برای ارزیابی اثر این فناوری‌ها در نظام سلامت ایران توصیه می‌شود. Background & Aim: Antibiotic prescribing is expanding worldwide, and inappropriate use of antibiotics can lead to major challenges such as increased antibiotic resistance, prolonged treatment duration, patient mortality, and healthcare costs. One recommended strategy to prevent antibiotics overuse is monitoring their prescription. This study aimed to identify the applications of information technology-based tools in optimizing antibiotic prescribing and consumption. Methods: This narrative review was conducted by searching the Web of Science, PubMed, and Scopus databases from 2013 to 2023, using a combination of keywords related to information technology and antibiotics in accordance with the search standards for each database. The inclusion criteria in this study included articles in Persian and English, without restrictions on the type of study. The process of selecting and screening articles was carried out in four stages, including identifying and eliminating duplicates, initial screening of titles and abstracts, reviewing the full text of eligible articles, and manually searching the reference lists of selected articles. Results: From 801 retrieved studies, 46 relevant articles were selected and analyzed. Nine categories of information technology-based tools for monitoring antibiotic use were identified: electronic medical records, clinical decision support systems, electronic authorization systems, infection surveillance and prevention systems, electronic medication management systems, electronic performance feedback to physicians, telehealth, mobile applications, and online social networks. Conclusion: Information technology–based tools can help optimize antibiotic use, improve adherence to prescribing guidelines, and reduce adverse effects by providing accurate and timely information. Their effectiveness depends on technological infrastructure, user training, and policy support. Given the limited evidence from resource-constrained settings, locally adapted studies and clinical trials are recommended to evaluate the impact of these technologies within Iran’s healthcare system. Antibiotic, Antibiotic Prescribing, Antimicrobial Stewardship, Information Technology, Information Systems آنتی بیوتیک, تجویز آنتی بیوتیک, بهره وری آنتی بیوتیک, فناوری اطلاعات, سیستم‌های اطلاعاتی 87 104 http://jms.thums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1415-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/06/272025/07/262025/08/232025/07/122025/05/42025/04/92025/03/102025/07/16 1404/4/25 2025/10/262025/11/222025/11/252025/11/192025/09/102025/08/142025/07/122025/11/18 1404/8/27 Reza Abbasi Department of Health Information Technology, School of Paramedical Sciences, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran رضا عباسی Rezaabbasi2001@gmail.com 00319475328460015823 00319475328460015823 No گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران Reihaneh Sharif Health Information Management Research Center, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran ریحانه السادات شریف fr.sharif@yahoo.com 00319475328460015824 00319475328460015824 No مرکز تحقیقات مدیریت اطلاعات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Shima Anvari Health Information Management Research Center, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran شیما انوری anvari_shima@yahoo.com 00319475328460015825 00319475328460015825 No مرکز تحقیقات مدیریت اطلاعات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Ehsan Nabovati Department of Health Information Management and Technology, School of Allied Health Professions, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran احسان نبوتی Enabovati@gmail.com 00319475328460015826 00319475328460015826 Yes گروه مدیریت و فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران