دوره 13، شماره 4 - ( 10-1404 )
جلد 13 شماره 4 صفحات 86-73 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Khosravi S, Payandeh A, Tabatabaei S M, Ansari H. The predictors of activities of daily living and instrumental activities of daily living in the elderly in Zahedan city in 2024. jmsthums 2025; 13 (4) :73-86
URL: http://jms.thums.ac.ir/article-1-1439-fa.html
URL: http://jms.thums.ac.ir/article-1-1439-fa.html
خسروی شیما، پاینده ابوالفضل، طباطبایی مهدی، انصاری حسین. پیشگوییکنندههای فعالیت های روزانه و ابزاری زندگی در سالمندان شهر زاهدان سال1403. مجله دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه. 1404; 13 (4) :73-86
شیما خسروی1 
، ابوالفضل پاینده2 ، مهدی طباطبایی3 ، حسین انصاری3
، ابوالفضل پاینده2 ، مهدی طباطبایی3 ، حسین انصاری3
1- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران
2- گروه آمار و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات بیماریهای عفونی و گرمسیری، پژوهشکده علوم سلولی مولکولی در بیماریهای عفونی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران
3- گروه آمار و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، ایران
2- گروه آمار و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات بیماریهای عفونی و گرمسیری، پژوهشکده علوم سلولی مولکولی در بیماریهای عفونی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران
3- گروه آمار و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، ایران
چکیده: (25 مشاهده)
زمینه و هدف: کیفیت زندگی سالمندان تا حد زیادی به انجام تکالیف روزانه وابسته می باشد. شناسایی عوامل مرتبط با این فعالیتها اهمیت بسزایی دارد. این مطالعه باهدف تعیین وضعیت فعالیت های روزانه و ابزاری زندگی سالمندان شهر زاهدان و شناخت عوامل پیشگویی کننده آن در سال 1403 طراحی شد.
روش ها: این مطالعه مقطعی روی 324 سالمند 60 سال و بالاتر شهر زاهدان در سال 1403 انجام شد. نمونه گیری به روش خوشه ای چندمرحله ای صورت گرفت. روش و ابزار جمع آوری داده ها به ترتیب شامل مصاحبه و پرسشنامه های استاندارد فعالیت های روزانه و ابزاری زندگی بود. داده ها در نرمافزار STATA.17 با استفاده از آزمون مجذورکای و رگرسیون لجستیک در سطح معنیداری 0/05 آنالیز شدند.
نتایج: میانگین سنی شرکت کنندگان 8/18±70/84 بود که 52/2% (169 نفر) از آنان زن بودند. نتایج نشان داد که 90/7% (294 نفر) و 50/9% (165 نفر) به ترتیب در فعالیت های روزانه و ابزاری زندگی مستقل بودند. بیشترین استقلال در این فعالیت ها به ترتیب مربوط به غذا خوردن (95/1%) و استفاده از تلفن (66/1%) بود. نتایج بهدستآمده از رگرسیون لجستیک نشان داد که فعالیت های روزانه زندگی با سن (0/93OR=)، فعالیتبدنی (0/13OR=) و مصرف سیگار (0/12OR=) ارتباط دارد (0/05>P). همچنین، فعالیت های ابزاری زندگی با سن (0/94OR=)، فعالیت بدنی (0/18OR=)، مصرف سیگار (0/51OR=)، وضعیت بیمه (2/47OR=) و وضعیت اقتصادی-اجتماعی بالا و متوسط (4/27OR=، 2/29OR=) ارتباط معنی دار آماری داشت (0/05>P).
نتیجه گیری: متغیرهای جمعیت شناختی، اجتماعی و سبک زندگی تأثیر بسیاری بر فعالیتهای روزانه و ابزاری زندگی سالمندان دارند. با توجه به این عوامل، میتوان استراتژیهای مناسبی برای ارتقاء سطح فعالیتها و ایجاد سالمندی پویا تدوین کرد.
روش ها: این مطالعه مقطعی روی 324 سالمند 60 سال و بالاتر شهر زاهدان در سال 1403 انجام شد. نمونه گیری به روش خوشه ای چندمرحله ای صورت گرفت. روش و ابزار جمع آوری داده ها به ترتیب شامل مصاحبه و پرسشنامه های استاندارد فعالیت های روزانه و ابزاری زندگی بود. داده ها در نرمافزار STATA.17 با استفاده از آزمون مجذورکای و رگرسیون لجستیک در سطح معنیداری 0/05 آنالیز شدند.
نتایج: میانگین سنی شرکت کنندگان 8/18±70/84 بود که 52/2% (169 نفر) از آنان زن بودند. نتایج نشان داد که 90/7% (294 نفر) و 50/9% (165 نفر) به ترتیب در فعالیت های روزانه و ابزاری زندگی مستقل بودند. بیشترین استقلال در این فعالیت ها به ترتیب مربوط به غذا خوردن (95/1%) و استفاده از تلفن (66/1%) بود. نتایج بهدستآمده از رگرسیون لجستیک نشان داد که فعالیت های روزانه زندگی با سن (0/93OR=)، فعالیتبدنی (0/13OR=) و مصرف سیگار (0/12OR=) ارتباط دارد (0/05>P). همچنین، فعالیت های ابزاری زندگی با سن (0/94OR=)، فعالیت بدنی (0/18OR=)، مصرف سیگار (0/51OR=)، وضعیت بیمه (2/47OR=) و وضعیت اقتصادی-اجتماعی بالا و متوسط (4/27OR=، 2/29OR=) ارتباط معنی دار آماری داشت (0/05>P).
نتیجه گیری: متغیرهای جمعیت شناختی، اجتماعی و سبک زندگی تأثیر بسیاری بر فعالیتهای روزانه و ابزاری زندگی سالمندان دارند. با توجه به این عوامل، میتوان استراتژیهای مناسبی برای ارتقاء سطح فعالیتها و ایجاد سالمندی پویا تدوین کرد.
واژههای کلیدی: سالمندان، فعالیت های روزانه زندگی، فعالیت های ابزاری روزانه زندگی، عوامل پیشگویی کننده
فهرست منابع
1. Damerchi lou A, Ghaffari M, Sadeghipour Roudsari M, Rakhshanderou S. Relationship of Perceived Social Support With Sleep Quality and Mental Health in the Elderly Referred to Health Centers in Tehran, Iran. Salmand: Iranian Journal of Ageing. 2024;18(4):554-69.[Persian] [DOI:10.32598/sija.2023.3565.1]
2. Secretariat A. Old Age Poverty and Active Ageing in Asean: Trends and Opportunities. Jakarta: ASEAN Secretariat; 2024.
3. Meamar FZ, Farajkhoda T. Iranian Aging Tsunami from the Perspective of Sexual and Reproductive Health: Challenges and Strategies for Childbearing. Journal of Midwifery and Reproductive Health. 2023;11(1):3540-54.
4. Khiyali Z, Javidi Z, Banaei E, Ghasemi A, Dehghan A. Relationship between perception of aging and social support with treatment adherence in the aged with type 2 diabetes in Fasa, 2018. Journal of Gerontology. 2021;5(4):54-65.[Persian]
5. Chan YM, Sahril N, Chan YY, Ab Wahab NA, Shamsuddin N, Ismail MZH. Vision and hearing impairments affecting activities of daily living among Malaysian older adults by gender. International journal of environmental research and public health. 2021;18(12):6271. [DOI:10.3390/ijerph18126271]
6. Fong JH. Disability incidence and functional decline among older adults with major chronic diseases. BMC Geriatrics. 2019;19(1):323. [DOI:10.1186/s12877-019-1348-z]
7. Storeng SH, Sund ER, Krokstad S. Factors associated with basic and instrumental activities of daily living in elderly participants of a population-based survey: the Nord-Trøndelag Health Study, Norway. BMJ Open. 2018;8(3):e018942. [DOI:10.1136/bmjopen-2017-018942]
8. Edemekong PF, Bomgaars DL, Sukumaran S, Schoo C. Activities of Daily Living. StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025.
9. Beltz S, Gloystein S, Litschko T, Laag S, van den Berg N. Multivariate analysis of independent determinants of ADL/IADL and quality of life in the elderly. BMC geriatrics. 2022;22(1):894. [DOI:10.1186/s12877-022-03621-3]
10. Galof K. The multidimensional concept of aging: addressing challenges and enabling participation in an aging society. Intergenerational relations-contemporary theories, studies and policies. London: IntechOpen; 2024. [DOI:10.5772/intechopen.1002516]
11. Pashmdarfard M, Azad A. Assessment tools to evaluate Activities of Daily Living (ADL) and Instrumental Activities of Daily Living (IADL) in older adults: A systematic review. Medical journal of the Islamic Republic of Iran. 2020;34(13):33. [DOI:10.47176/mjiri.34.33]
12. Chauhan S, Kumar S, Bharti R, Patel R. Prevalence and determinants of activity of daily living and instrumental activity of daily living among elderly in India. BMC geriatrics. 2022;22(1):64. [DOI:10.1186/s12877-021-02659-z]
13. Nóbrega JCL, Medeiros JB, Santos TTM, Alves SAV, Freitas JLGDS, Silva JMM, et al. Socioeconomic factors and health status disparities associated with difficulty in ADLs and IADLs among long-lived populations in Brazil: a cross-sectional study. INQUIRY: The Journal of Health Care Organization, Provision, and Financing. 2021;58:469580211007264. [DOI:10.1177/00469580211007264]
14. Shah S, Vanclay F, Cooper B. Improving the sensitivity of the Barthel Index for stroke rehabilitation. Journal of clinical epidemiology. 1989;42(8):703-9. [DOI:10.1016/0895-4356(89)90065-6]
15. Tagharrobi Z, Sharifi K, Sooky Z. Psychometric evaluation of Shah version of modified Barthel index in elderly people residing in Kashan Golabchi nursing home. Feyz Medical Sciences Journal. 2011;15(3):213-24.[Persian]
16. Lawton MP, Brody EM. Assessment of older people: self-maintaining and instrumental activities of daily living. Gerontologist. 1969;9(3):179-86. [DOI:10.1093/geront/9.3_Part_1.179]
17. Taheri Tanjani P, Azadbakht M. Psychometric properties of the Persian version of the activities of daily living scale and instrumental activities of daily living scale in elderly. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2016;25(132):103-12.[Persian]
18. Habibi A, Nikpour S, Seiedoshohadaei M, Haghani H. Quality of life and status of physical functioning among elderly people in west region of Tehran: a cross-sectional survey. Iran Journal of Nursing. 2008;21(53):29-39.[Persian]
19. Patel R, Srivastava S, Kumar P, Chauhan S, Govindu MD, Simon DJ. Socio-economic inequality in functional disability and impairments with focus on instrumental activity of daily living: a study on older adults in India. BMC public health. 2021;21(1):1541. [DOI:10.1186/s12889-021-11591-1]
20. Hosseini S, Zabihi A, Jafarian Amiri S, Bijani A. The relationship between chronic diseases and disability in daily activities and instrumental activities of daily living in the elderly. Journal of Babol University of Medical Sciences. 2018;20(5):23-9.
21. Tavafian SS, Aghamolaei T, Moeini B. Functional independence level of physical activities in elderly people: a population-based study. Payesh (Health Monitor). 2014;13(4):449-56.[Persian]
22. Chen W, Fang Y, Mao F, Hao S, Chen J, Yuan M, et al. Assessment of Disability among the Elderly in Xiamen of China: A Representative Sample Survey of 14,292 Older Adults. PLoS One. 2015;10(6):e0131014. [DOI:10.1371/journal.pone.0131014]
23. Connolly D, Garvey J, McKee G. Factors associated with ADL/IADL disability in community dwelling older adults in the Irish longitudinal study on ageing (TILDA). Disability and rehabilitation. 2017;39(8):809-16. [DOI:10.3109/09638288.2016.1161848]
24. mazloomy MS, Soltani T, Morowatisharifabad M, Fallahzadeh H. Activities of Daily Living and Prevalence of Chronic diseases Among Elderly People in Yazd. Tolooebehdasht. 2014;13(3):42-53.[Persian]
25. Militello R, Luti S, Gamberi T, Pellegrino A, Modesti A, Modesti PA. Physical activity and oxidative stress in aging. Antioxidants. 2024;13(5):557. [DOI:10.3390/antiox13050557]
26. Greenhalgh EM, Scollo MM, Winstanley MH. Tobacco in Australia: Facts & issues. Melbourne: Cancer Council Victoria; 2024.
27. Lin SF, Beck AN, Finch BK, Hummer RA, Master RK. Trends in US older adult disability: exploring age, period, and cohort effects. American journal of public health. 2012;102(11):2157-63. [DOI:10.2105/AJPH.2011.300602]
28. Luo L, Zeng X, Wang X. The effects of health insurance and physical exercise participation on life satisfaction of older people in China-Based on CHNS panel data from 2006 to 2015. Front Public Health. 2022;10:858191. [DOI:10.3389/fpubh.2022.858191]
29. Liu H, Wang M. Socioeconomic status and ADL disability of the older adults: Cumulative health effects, social outcomes and impact mechanisms. PLoS One. 2022;17(2):e0262808. [DOI:10.1371/journal.pone.0262808]
30. Redzovic S, Vereijken B, Bonsaksen T. Aging at home: factors associated with independence in activities of daily living among older adults in Norway-a HUNT study. Front Public Health. 2023;11:1215417. [DOI:10.3389/fpubh.2023.1215417]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 | این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Designed & Developed by : Yektaweb